Newsfeed

Eureka!

Giữa các vì sao ngàn ánh sáng
Vang vọng từng khúc vũ liên thanh
Ta cùng ngân hà hòa làm một
Dòng chảy đưa ta cứ thế trôi

Giữa dòng thời gian trôi lơ lửng
Hiện tại, quá khứ hay tương lai?
Bản thân ta cũng không rõ nữa
Chỉ biết tiếng vang khúc ta ở…

Ở nơi không gần cũng không xa
Trái đất vốn dĩ rất tròn mà?
Liệu rằng người có đang nhìn thấy
Điểm giao quyền lực của đôi ta?

Eureka! Eureka! Eureka!
Ở ngã ba đường thiêng liêng ấy
Liệu người có đang nhìn thấy không
Chúng đang dần dần hòa làm một

Ta đã bước đến khoảng trời đó
Khoảng trời có người luôn đứng đợi
Và rồi đôi ta hòa làm một
Nhất bản thể nhất thiên hà

Eureka! Eureka! Eureka!
Ý niệm bất biến trung ngân hà…

31/3/2026, Viên Tôn Tuệ Hân
-----------------------------
Thông tin về tác phẩm
- Tên đầy đủ: Eureka!
- Tác giả: Viên Tôn Tuệ Hân
- Sáng tác, chỉnh sửa và hoàn thiện vào: 31/03/2026
- Đăng trên cộng đồng Văn học trẻ vào: 31/03/2026

“Hào khí cha ông ta muôn đời

‘‘Việt Nam tôi ’’

Cha ông ta ngàn xưa đã ngã xuống, hy sinh không tiếc đời mình. Họ cúi đầu trườn qua những dãy Trường Sơn hiểm trở cho hôm nay ta ngẩng cao đầu kiêu hãnh trong hòa bình. Chúng ta hôm nay, đều là con cháu, là tương lai của họ, là hiện thân cho những kí ức rực rỡ của một thời. Chúng ta hôm nay, thừa hưởng ở đất nước ta một kí ức lịch sử thật hào hùng, một trang kỉ niệm đầy vẻ vang của dân tộc. Và đã đến lúc, chúng ta suy tư sâu sắc về trách nhiệm của mình – tro tàn của kí ức, ngọn lửa của tương lai.

Chúng ta là "tro tàn" không có nghĩa là sự tàn lụi, mà đó là sự kết tinh của một thời. Tro tàn là những tinh hoa còn lại sau một cuộc cháy sáng hết mình của những thế hệ đi trước. Để chúng ta có được cái "ngẩng cao đầu kiêu hãnh" giữa màu xanh hòa bình hôm nay, cha ông ta đã phải cúi đầu trườn qua những dãy Trường Sơn đầy bom đạn, mang theo lòng nhiệt huyết và ý chí kiên cường.

Mỗi chúng ta hôm nay chính là sự tiếp nối của những người đã ngã xuống. Chúng ta sống thay cho họ, là hiện thân và là tương lai của họ. Bởi vậy, cuộc sống này đẹp hơn bao giờ hết bởi chúng ta được kết tinh từ sự ngã xuống của hàng ngàn thế hệ quang vinh. Chúng ta mang trong mình hệ gen của lòng quả cảm, mang trong tâm trí những câu chuyện kể về một thời khoét núi ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt. Trách nhiệm đầu tiên của "tro tàn" chính là sự thấu cảm và tri ân. Nếu không biết trân trọng những gì đã hóa thành bụi đất để bồi đắp nên hình hài tổ quốc, chúng ta sẽ chỉ là những thực thể vô định, thiếu vắng gốc rễ và bản sắc.

Nếu tro tàn là quá khứ và dĩ vãng, chúng ta phải trở thành ngọn lửa rực cháy để viết tiếp tương lai cho thế hệ mình. Chúng ta không thể chỉ ngồi mãi bên đống tro tàn để hoài niệm; trách nhiệm của chúng ta là phải từ đống tro ấy mà nhen mà nhóm lên ngọn lửa mới. rong thời đại hội nhập, "chiến trường" không còn tiếng súng nhưng lại đầy rẫy những cuộc đua về trí tuệ và công nghệ. Trách nhiệm của mỗi cá nhân là biến hào khí cha ông thành động lực để học tập, sáng tạo, đưa cái tên "Việt Nam" rạng danh trên bản đồ thế giới. Khi tri thức Việt tìm được con đường trên địa đồ nhân loại, ta có nhiều hơn một cơ hội đưa những kí ức hào hùng của dân tộc sang trang. Để rồi, trước anh linh những người đã ngã xuống, ta có thể tự hào, con đã dâng tuổi trẻ mình cho Tổ quốc.

Giữa dòng chảy của văn hóa ngoại lai, việc giữ gìn bản sắc dân tộc, từ tiếng nói, chữ viết đến những giá trị đạo đức truyền thống chính là cách chúng ta giữ cho ngọn lửa thiêng không bị lụi tàn. Càng hòa nhập, càng phát triển, người ta càng dễ đánh mất mình trên biển toàn cầu hóa. Diều đó khiến những người Việt Nam đôi khi bị bơ vơ về bản sắc, bị tha hương về văn hóa. Càng mong lửa cháy, càng phải giữ cho tiếng nói truyền thống bên trong mình không bao giờ tàn.

Trách nhiệm của chúng ta là làm sao để "tro" và "lửa" luôn hòa quyện. Quá khứ tiếp thêm độ dày cho trải nghiệm, còn tương lai mở ra không gian cho những hoài bão. Một dân tộc biết nhìn lại quá khứ bằng lòng biết ơn và nhìn về tương lai bằng sự tự tin là một dân tộc bất diệt.

Mùa gió nồm thổi về trên con phố xưa. Mỗi bước đi, một kỉ niệm. Đã lâu lắm rồi, tôi không về bên cha bên mẹ trên con phố cổ đậm tình ấy.

Đó là ngôi nhà cũ kỹ ông tôi để lại. Căn nhà là tất cả cơ ngơi và tâm huyết của ông một đời. Từ ngày bà đi, ông gắng gượng nuôi sáu người con lớn lên thành người chẳng phải dễ. Căn nhà trần cao, tuy đã cũ kỹ nhưng vẫn luôn là ngôi nhà thân thương của tôi năm nào. Tôi nhớ, có những ngày nhà dột ngay trên giường, không ngủ được. Mẹ tôi phải bế tôi trên tay, ru tôi ngủ cho ông với bố chèo chống lại căn nhà. Ông bảo khi nào có tiền, ông xây lại cái nhà, sau cho tôi về ở. Nhưng tôi thấy, ông chẳng xây lại bao giờ, có lẽ là sợ đổ vỡ những kỷ niệm..

Phố cổ xưa nay với tôi đều hiện lên với dáng vẻ của những con người Thủ đô thân thương ấy. Tôi vẫn còn nhớ cái đêm hôm nào, nghe tiếng rao hàng bắp nướng bảng lảng trong đêm, tôi đã nằm thao thức mãi. Tiếng chị giao hàng khàn khàn đục đục, đôi lúc run run mỗi khi gió thoảng qua. Nằm trong chăn ấm, tôi nghĩ đến đôi vai liêu xiêu của chị đang bươn bải cho những đứa con ở nhà. Có một sợi dây nối những con người rất xa nhau lại gần nhau, những con người đi cùng một con đường, ướt chung một cơn mưa.

Gió nồm vẫn thổi, mang theo vị mặn mòi xen lẫn cái hanh hao của phố cũ. Tôi đứng lặng trước cánh cửa gỗ bạc màu, những vết rạn nứt như những nếp nhăn thời gian trên khuôn mặt ông tôi năm nào. Ngôi nhà vẫn vậy, trầm mặc giữa sự ồn ào vội vã của Thủ đô đang chuyển mình thay áo mới. Mùi gỗ cũ, mùi ẩm mốc đặc trưng của những căn nhà cổ, và cả mùi hương trầm thoang thoảng từ bàn thờ ông, tất cả ùa về, ôm lấy tôi như vòng tay ấm áp của mẹ ngày xưa.

Tiếng then cửa lạch cạch khô khốc vang lên, cắt đứt dòng suy tưởng của tôi. Cánh cửa mở ra, để lộ dáng vẻ gầy gò của bố. Thời gian chẳng chừa một ai, mái tóc bố đã bạc trắng, đôi mắt trũng sâu nhưng vẫn ấm áp nhìn tôi:

- Về rồi đấy à con? - Giọng bố khàn khàn, lúc nào cũng thế.



Gia đình tôi, một gia đình truyền thống điển hình của phố cổ, vốn trọng lễ nghi, gia phong. Bố tôi, người con trai cả, thừa hưởng ngôi nhà và cả gánh nặng gìn giữ nếp nhà từ ông. Tối hôm đó, mẹ tôi nấu bữa cơm đoàn viên, bữa cơm mà phải lâu lắm rồi mới có sự góp mặt đầy đủ của các cô chú, những người con mà ông tôi đã vất vả nuôi khôn lớn. Không khí vốn đang ấm cúng, vui vẻ, ngập tràn trong những câu hỏi thân thương thì chú Ba tôi bỗng lên tiếng:

- Anh cả, em nghĩ đến lúc chúng ta phải bàn việc sửa sang lại cái nhà này. Cứ để thế này, mùa mưa dột nát, mùa hè nóng nực, sống sao nổi. Mà anh xem, mảnh đất này bây giờ có giá, bao nhiêu người dạm ngõ mua, hoặc cho thuê, mình xây lên mấy tầng, vừa có chỗ ở khang trang, vừa có đồng ra đồng vào.

Lời chú Ba vừa dứt, không khí bỗng chốc trở nên ngột ngạt. Bố tôi đặt chén rượu xuống bàn, tiếng "cạch" khô khốc vang lên. Ánh mắt ông đanh lại, nhìn chú Ba chằm chằm:

- Sửa? Xây mới? Chú định phá bỏ tất cả tâm huyết cả đời của bố ư? Căn nhà này là nơi lưu giữ biết bao kỷ niệm của gia đình mình. Chú quên rồi sao?

- Anh Cả, em hiểu ý anh. Chú Ba phân bua. Nhưng kỷ niệm thì để trong tim, còn mình phải tập trung vào cuộc sống của mình chứ. Căn nhà này đã quá cũ kỹ, xập xệ rồi. Mình cứ bám lấy nó mãi, liệu ông có vui không khi thấy con cháu sống khổ sở không?

- Chú nghĩ thế nào thì nghĩ. Bảo sửa nhà mà coi được. Căn nhà tâm huyết của bố để lại thế này…

Tôi ngồi lặng lẽ, lắng nghe những thanh âm quen thuộc, những tiếng cãi vã, những lời trách móc của mọi người. Trong khoảnh khắc ấy, tôi chợt nhận ra rằng, xung đột trong chuyện này không chỉ là chuyện sửa nhà, mà là sự va chạm giữa hai quan niệm sống, giữa truyền thống và hiện đại, giữa những giá trị cũ và mới. Và chúng tôi, những đứa trẻ lớn lên trong sự truyền thống này, thấy sợ cảnh mất mát quá đỗi. Sợ rằng khi ông bà mất, căn nhà thêm trống trải, và những câu chuyện trong bữa cơm chỉ còn là chuyện sửa nhà, bán đất.

" Nó khóc gắt mẹ, không chịu ti mẹ rồi."
" Mẹ nó bế mà khóc như con gì cắn."
" Suốt ngày bắt nó ngủ ru rú trong phòng."
Đó là một trong số những câu nói "thẳng mà thật" mà mình được nghe vào dịp Tết rồi khi hai mẹ con về ở cùng nhà nội.
Hành trình làm mẹ chưa bao giờ là dễ dàng, mà còn khó khăn hơn với mình khi bao nhiêu ánh mắt và lời nói đổ dồn vào việc chăm sóc thằng "cháu cưng" của cả nhà.
Tết đến, hai mẹ con phải đi ăn cỗ từ nhà này đến nhà khác, từ buổi sáng đến buổi trưa. Em chẳng được ngủ, mà mẹ cũng chẳng được ôm bé nhiều. Vì ai cũng yêu thương em nên cứ bồng bế chơi cùng, em thức lâu quá, và em khóc gắt ngủ thì trả cho mẹ... mẹ bế ru lại càng khó vì bé ngửi mùi sữa, vừa đói vừa buồn ngủ nên càng khóc to hơn phải nhờ bà bế ru ngủ. Rồi bằng cách tự nhiên nhất, những câu nói cay đắng ấy ập đến với mình - người cũng chỉ mới lần đầu làm mẹ, từ những người cô, người dì thân thương ấy.
Để làm mẹ, mình đã đọc sách và học hỏi thật nhiều từ những người đi trước, rảnh ra còn trò chuyện cùng con chat gpt để hỏi về những vấn đề của bé. Mình đã học nhiều thứ để sẵn làm mẹ, nhưng lại quên học cách đối diện với thị phi. Để đến khi gặp phải, mình đi vào vũng lầy, rồi cố vùng vẫy tìm cách thoát ra nhưng lại càng lún sâu vào đấy. Người ta nói xong thì quên, chẳng ảnh hưởng gì đến họ. Người nghe hữu ý, nhớ mãi chẳng phai...
Ai cũng đã từng làm mẹ, tại sao có thể lại nói người phụ nữ khác như thế được nhỉ? Mình vừa nghĩ vừa khóc. Những áp lực vô hình, những lời nói vô tình làm sụp đổ tinh thần của người mẹ sau sinh. Sự nhạy cảm được được phóng đại lên không biết bao nhiêu lần. Nối dài sau đó là những đêm mất ngủ, là những buổi cơm một mình chan cùng nước mắt, là những lần nhìn con trộm khóc. Mình đã tệ nhiều đến mức mất sữa, bỏ tất cả để về nhà ngoại vì không chịu được nhưng rồi cũng phải quay lại, vì con và những trách nhiệm. Khi người lớn ích kỉ, người tội nhất là đứa bé mới sinh còn chưa kịp hiểu điều gì.
Làm mẹ thật khó, nuôi con vất vả. Giá mà mẹ được thông cảm và thấu hiểu, được san sẻ và yêu thương thì hành trình ấy sẽ nhẹ nhàng hơn biết bao nhiêu...