Newsfeed

CHƯƠNG 6: MẦM XUÂN TRONG TRO TÀN – NỤ CƯỜI ĐÊM ĐÔNG VÀ KHÚC LỤC BÁT KHAI SINH

Thân tôi đòi, chí anh hùng: Lửa hồng ủ dưới tro lạnh

Sau chuyến đò oan nghiệt đưa hàng ngàn bậc tinh hoa rời bến sông Thao đi biệt xứ phương Bắc, vùng đất phương Nam của người Việt chính thức oằn mình dưới ách cai trị tàn bạo của nhà Hán. Khắp dải đất Âu Lạc cũ, từ miền trung du Phong Châu xuống đến tận đồng bằng ven biển, những ngôi đình làng, đền miếu thờ tự linh thiêng – nơi gửi gắm hồn cốt của núi sông – đều bị giặc đập phá san bằng. Trên chính những nền đất thiêng ấy, quân cướp nước dựng lên những dinh trại quan lại sừng sững, những chòi canh cắm đầy chông nhọn lạnh lẽo. Trống đồng thiêng liêng bị đập vụn nấu chảy, thẻ tre kinh sách hóa thành tro bụi bay tản mác theo từng cơn gió bấc. Cả một dải non sông trù phú thuở nào nay chìm trong màu xám xịt của lầm than, máu và nước mắt.
Bôn Lang – chàng trai mang trong mình dòng máu Lạc Tướng kiêu hùng, người từng thổi tiếng khèn bầu làm say đắm lòng người đêm hội trăng rằm sông Thao – nay bị giặc tước đoạt tên họ, biến thành một gã phu chăn ngựa thấp hèn ngay trên mảnh đất Làng Bàn quê hương.
Cuộc sống của anh giờ đây chẳng khác nào cá nằm trên thớt, ngày đêm chịu đủ mọi đọa đày. Ban ngày, tấm thân vạm vỡ có xăm hình Rồng thiêng phải cúi gập xuống để gánh nước, cắt cỏ, dọn phân ngựa cho kỵ binh giặc. Chỉ cần chậm trễ nửa bước, lũ lính Hán liền vung cán giáo, quất roi da trâu vun vút xuống tấm lưng trần của anh. Những vết sẹo cũ chưa kịp lên da non đã chồng thêm vết máu mới, rách tươm và đau buốt tận xương tủy. Ban đêm, khi sức lực đã bị vắt kiệt, anh cùng hàng chục cụ già lưng còng, những đứa trẻ mồ côi và những người phụ nữ gầy yếu bị lùa vào một túp lều tranh rách nát, ẩm thấp. Họ nằm co ro bên nhau trên nền đất lạnh, vùi mình vào đống rơm rạ ẩm mốc để tìm chút hơi ấm mong manh qua đêm dài.
Thế nhưng, lũ giặc phương Bắc ngạo mạn kia có mắt cũng như mù! Chúng chỉ nhìn thấy ở Bôn Lang một tấm thân tiều tụy, lấm lem bùn đất và lặng câm chịu đòn, chứ làm sao thấu được sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu! Ẩn giấu bên dưới hình hài một kẻ phu phen rách rưới ấy là một ý chí anh hùng đang cuộn trào vạn trượng, một hòn than đỏ rực đang ủ mình dưới lớp tro tàn chờ ngày nổi gió lớn.
Mỗi khi đêm về, đợi lúc lũ lính canh đã uống rượu say mèm, qua khe hở của mái lá cọ rách nát, Bôn Lang lại lặng lẽ ngước nhìn lên chòm sao Bắc Đẩu xa xăm nơi cuối trời. Khóe mắt anh cay xè, lồng ngực quặn thắt lại như có ai bóp nghẹt khi nghĩ đến bóng dáng mảnh mai của em Chanh cùng hàng ngàn người con ưu tú của đất Lạc Việt đang phải oằn vai gánh gông lim, lê từng bước chân rớm máu giữa vùng tuyết trắng phương Bắc. Nỗi nhớ thương và xót xa ấy như con dao cùn cứa đi cứa lại vào gan ruột anh từng đêm.
Nhưng Bôn Lang nghiến chặt răng đến bật máu, quyết không cho phép mình ngã quỵ! Lời dặn dò đẫm máu và nước mắt của em Chanh bên song gỗ đêm mưa cùng ánh mắt rực sáng trên bến sông Thao vẫn văng vẳng bên tai anh như lời thề non nước: "Còn tiếng nói là còn bờ cõi! Anh Bôn phải sống để giữ lấy hồn cốt của tổ tiên!"
Nằm trên đống rơm lạnh, trí óc nhạy bén của chàng trai Làng Bàn không ngừng suy tính. Anh hiểu rằng thế giặc lúc này đang mạnh như thác đổ, nếu chỉ vì nỗi căm giận nhất thời mà tay không lao vào mũi giáo giáp sắt thì chẳng khác nào lấy trứng chọi đá, máu con Lạc cháu Hồng sẽ đổ xuống uổng phí, nòi giống sẽ tuyệt diệt thật sự! Cuộc chiến giành lại non sông này không thể tính bằng ngày một ngày hai, mà phải nếm mật nằm gai, chuẩn bị cho một cuộc kháng chiến trường kỳ kéo dài cả trăm năm, ngàn năm.
Gươm đồng có thể gãy, thành đất có thể sập, thẻ tre có thể bị đốt thành tro. Người Việt không thể chỉ đánh giặc bằng thứ vũ khí cầm trên tay. Anh phải rèn đúc ra một thứ "vũ khí vô hình" – một thứ vũ khí biết ẩn mình trong gió, tan vào trong mây, vô hình trước mắt quân thù nhưng lại chảy cuồn cuộn trong mạch máu của mỗi đứa trẻ đất Việt ngay từ thuở còn nằm nôi!

Tiếng khóc trẻ thơ và nụ cười thắp sáng đêm đen

Cơ duyên kỳ diệu để khai sinh ra thứ vũ khí bất diệt ấy đã đến vào một đêm chớm đông lạnh giá. Gió bấc từ phương Bắc tràn về mang theo cái rét cắt da cắt thịt, thổi thốc qua những vách nứa trống hoác của khu lều giam. Những người dân lành rách rưới chỉ biết ôm chặt lấy nhau, rúc sâu vào đống rơm khô mà run lên bần bật.
Ở góc tối nhất của túp lều, có một bé gái chừng năm tuổi. Đứa bé tội nghiệp ấy vừa mất cả cha lẫn mẹ trong ngày quân Hán phóng hỏa đốt trụi Làng Bàn. Vừa mồ côi, vừa rét mướt, lại bị lũ giặc bỏ đói suốt hai ngày trời, con bé nằm co quắp ôm cái bụng xẹp lép, khóc nấc lên từng hồi đứt quãng, thê thiết. Tiếng khóc của đứa trẻ mồ côi giữa đêm đông như xé nát ruột gan những người xung quanh, kéo cả túp lều chìm sâu vào nỗi tuyệt vọng khốn cùng.
Một bà cụ già móm mém, tấm lưng còng rạp xuống vì những trận đòn roi, cố lết tới ôm lấy đứa bé vào lòng vỗ về. Nước mắt người già chảy dài trên gương mặt nhăn nheo như vỏ cây cổ thụ: "Nín đi cháu ơi, thương bà, nín đi con... Cháu khóc to lũ giặc ngoài kia nghe thấy, chúng lại xông vào đánh chết cả lũ bây giờ con ơi!"
Thế nhưng, cơn đói cào ruột và nỗi sợ hãi quá lớn khiến đứa trẻ không sao nín được, tiếng khóc mỗi lúc một lớn hơn.Bên ngoài lều, tiếng bước chân nặng nề và tiếng quát tháo của toán lính tuần tra người Hán đang rầm rập tiến lại gần, báo hiệu một trận mưa roi sắp sửa trút xuống.
Ngay lúc ấy, Bôn Lang vội vã ngồi dậy. Anh bước nhanh tới, nhẹ nhàng nhưng vững chãi đón lấy đứa bé gầy guộc, lạnh cóng ôm gọn vào lồng ngực ấm nóng của mình. Đôi bàn tay từng bẻ gãy cổ giặc ngoài bãi lầy sông Thao, nay bỗng trở nên dịu dàng đến lạ kỳ, khẽ khàng vuốt lại mái tóc rối bù còn vương mùi khói khét của đứa trẻ.
Nhìn đôi mắt đẫm lệ của con bé, tâm trí Bôn Lang chợt trôi về những tháng ngày thanh bình xưa cũ. Anh nhớ lại nhịp chày giã cốm thình thịch dưới ánh trăng thu, nhớ lại điệu hát Xoan, hát Ghẹo dập dìu bên bến sông Thao, nhớ cả giọng nói trong trẻo như tiếng suối của em Chanh mỗi độ hẹn hò. Trong đầu anh bỗng vang lên nhịp điệu uyển chuyển, trầm bổng kỳ diệu của tiếng nói Lạc Việt – thứ tiếng mẹ đẻ thiêng liêng mà lũ giặc phương Bắc đang tìm mọi cách cấm đoán, xóa bỏ.
Tiếng bước chân lính giặc đã dừng ngay trước cửa lều. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc ấy, Bôn Lang khẽ đằng hắng, rồi từ trong lồng ngực vạm vỡ của anh cất lên một giọng ngân trầm ấm, nhịp nhàng hệt như nhịp võng đưa trưa hè. Anh không dùng những lời dỗ dành thông thường, mà đem những tiếng nói mộc mạc hằng ngày của dân làng kết lại thành một nhịp điệu hoàn toàn mới – câu trên sáu chữ, câu dưới tám chữ, vần lưng vần chân nối tiếp nhau mềm mại như sóng nước sông Hồng, sông Thao:
"À ơi... Cái ngủ mày ngủ cho lâu,
Cái cò lặn lội bờ sâu bắt bèo…
Nín đi con hỡi đừng kêu,
Mai sau khôn lớn... giữ đèo, giữ sông..."
Một phép màu kỳ diệu đã thực sự xảy ra!
Những câu hát sáu - tám mộc mạc ấy vừa cất lên, âm điệu trầm bổng, ngân nga như mang theo hơi ấm của bầu sữa mẹ, như có bàn tay của Mẹ Âu Cơ đang dịu dàng xoa dịu nỗi đau. Đứa bé gái đang khóc ngất bỗng lắng dần tiếng nấc, đôi mắt tròn xoe còn ngấn nước chớp chớp ngước nhìn gương mặt sạm đen của Bôn Lang. Nhịp điệu sáu - tám êm ái ấy hòa đúng vào nhịp đập trái tim non nớt của nó, làm cơn sợ hãi tan biến tự lúc nào.
Và rồi, đứa trẻ vươn bàn tay nhỏ xíu, gầy guộc chạm khẽ vào cằm Bôn Lang, môi nó bỗng hé nở một nụ cười!
Trời đất ơi! Nụ cười trong trẻo như sương mai của đứa trẻ mồ côi giữa đêm đông ngục tối ấy chẳng khác nào một tia nắng ấm áp bất ngờ chiếu rọi, xua tan đi toàn bộ cái lạnh lẽo, tăm tối và nỗi khiếp sợ đang bủa vây túp lều! Toán lính Hán đứng rình bên ngoài không còn nghe thấy tiếng khóc, chỉ nghe tiếng ngân nga "à ơi" đều đều như tiếng gió thổi qua kẽ lá thì chửi đổng vài câu bằng tiếng Bắc rồi quay lưng bỏ đi.
Thấy đứa trẻ mỉm cười rồi từ từ khép mắt chìm vào giấc ngủ bình yên trong vòng tay Bôn Lang, bà cụ già móm mém đưa tay quệt nước mắt, miệng cũng mỉm cười nhẹ nhõm. Khắp túp lều tối tăm, hàng chục con người rách rưới cùng ngẩng đầu lên nhìn nhau, trong đáy mắt vốn đã tắt lịm của họ bỗng bừng lên một tia sáng kỳ lạ. Giữa cảnh gông cùm mất nước, nhà cửa bị đốt sạch, thân làm trâu ngựa, họ chợt nhận ra mình vẫn còn giữ được một báu vật vô giá mà không một lưỡi gươm, ngọn giáo nào của giặc Hán có thể cướp đoạt được: Tiếng nói của cha ông! Lời ru của đất Mẹ!
Nhìn đứa trẻ say ngủ trên tay, hai giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má hốc hác của Bôn Lang, nhưng trên môi anh cũng nở một nụ cười rạng rỡ lần đầu tiên kể từ ngày Làng Bàn thất thủ.
Anh đã tìm ra rồi! Điệu thơ sáu - tám (Lục Bát) kết tinh từ hơi thở và nhịp sống của người Lạc Việt này chính là chiếc chìa khóa vàng để giữ gìn hồn nước! Nó không cần khắc lên thẻ tre để giặc có thể gom lại đốt cháy; nó không cần đúc lên mặt trống đồng để giặc có thể dùng búa đập tan. Nó sống ở đầu môi, nằm trong trí nhớ, truyền từ hơi thở người mẹ sang trái tim người con một cách tự nhiên như cơm ăn nước uống hằng ngày!

Khúc Lục Bát khai sinh – Rèn gươm báu trong lời ăn tiếng nói

Kể từ đêm đông kỳ diệu ấy, Bôn Lang bắt đầu một cuộc trường chinh sáng tạo âm thầm, vĩ đại và bền bỉ bậc nhất trong lịch sử giống nòi.
Ban ngày, dưới con mắt của lũ cai ngục nhà Hán, anh vẫn là một gã phu chăn ngựa lầm lì, nhẫn nhục gánh nước, chẻ củi.Nhưng sâu trong tâm khảm, trí óc của chàng trai dòng dõi Lạc Tướng đã hóa thành một lò luyện kim khổng lồ – không phải luyện đồng thau để đúc mũi tên, mà là luyện chữ nghĩa, vần điệu! Anh lắng nghe nhịp sống của quê hương để bắt lấy nhịp thơ: nhịp chày giã gạo thình thịch mỗi chiều về, nhịp mái chèo khua nước trên dòng sông Thao, nhịp thoi đưa lách cách của các mẹ, các chị bên khung cửi.
Anh gom góp lại toàn bộ kho tàng sử tích thời Hồng Bàng – Văn Lang – Âu Lạc, những đạo lý trị nước, những bài học làm người và cả kinh nghiệm trông trời, trông đất, trông mây mà cha của em Chanh cùng các bậc già làng từng truyền dạy. Anh gạn đục khơi trong, lược bỏ hết những chữ nghĩa cầu kỳ phức tạp, rồi gói ghém tất cả tinh hoa ấy vào những câu ca dao, tục ngữ ngắn gọn, mộc mạc, vần điệu nhịp nhàng theo thể câu sáu - câu tám (Lục Bát), khiến cho bất kỳ người dân cày, đứa trẻ chăn trâu nào hễ nghe qua một lần là nhớ mãi không quên!
Không có thẻ tre, anh lấy lòng người làm sách. Không có dao khắc, anh lấy tiếng nói làm bút.
Để nhắc nhở con cháu muôn đời về cội nguồn thiêng liêng nơi bọc trăm trứng của Đức Cha Lạc Long Quân và Mẹ Âu Cơ, dạy dân ta dù sống ở miền biển hay miền ngược cũng là anh em ruột thịt, Bôn Lang vừa đập đất vừa khẽ hát truyền cho những người bạn tù:
"Con người có tổ có tông,
Như cây có cội, như sông có nguồn.
Dẫu cho biển cạn non mòn,
Cháu con Lạc Việt vẫn dòng Rồng Tiên!"
Để khuyên nhủ bà con dân làng giữa cảnh lầm than mất nước phải biết đùm bọc, che chở lẫn nhau, tuyệt đối không để lũ giặc phương Bắc dùng mưu thâm kế hiểm mua chuộc, chia rẽ tình máu mủ đồng bào, anh lại gửi vào gió những câu ca thấm đẫm nghĩa tình:
"Bầu ơi thương lấy bí cùng, Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.Nhiễu điều phủ lấy giá gương, Người trong một nước phải thương nhau cùng!” Và da diết hơn cả, anh đem trọn vẹn mối tình sâu nặng, khắc cốt ghi tâm với em Chanh đang chịu cảnh lưu đày nơi đất Bắc xa xôi, hòa quyện vào nỗi đau mất nước để dệt nên lời thề son sắt, bất khuất trước bạo quyền:
"Trăm năm bia đá thì mòn,
Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ.
Sông Thao nước chảy đôi bờ,
Lòng anh giữ nước, đợi chờ em Chanh!"
Những câu ca dao, tục ngữ lục bát ấy mang một sức sống mãnh liệt chưa từng thấy. Nó không cần một trang sách nào để lưu giữ, mà cứ thế truyền từ miệng người này sang tai người khác nhanh như gió thổi trên đồng. Nó tựa như mạch nước ngầm mát ngọt chảy luồn dưới lớp đất khô cằn, lặng lẽ thấm qua từng lũy tre xanh, từng bờ ruộng, từng bến nước.
Ngoài đồng sâu, những người nông dân Lạc Việt mình lấm bùn đất hát truyền cho nhau nghe khi cấy lúa, gặt mùa để quên đi nỗi nhọc nhằn dưới roi vọt của quan quân nhà Hán. Trong những túp lều tranh lạnh lẽo đêm đêm, các bà mẹ, người chị giấu nước mắt vào trong, cất tiếng hát ru bằng những câu lục bát ấy để truyền dòng máu yêu nước và tiếng nói mẹ đẻ vào tâm hồn con trẻ ngay từ thuở còn nằm nôi. Đến cả lũ trẻ nhỏ vắt vẻo trên lưng trâu chiều chiều cũng nghêu ngao hát vang cả triền đê, dệt nên một bức tường thành văn hóa vô hình nhưng vững chắc hơn mọi thành đồng vách sắt!

Bịt mắt quân thù, gieo mầm phục hưng rực rỡ

Lũ quan lại và binh lính nhà Hán đóng đồn trên đất Phong Châu và khắp các quận Giao Chỉ, Cửu Chân ngày ngày vẫn nghe văng vẳng bên tai những điệu hát ngân nga, trầm bổng ấy từ ngoài đồng ruộng hay trong các xóm làng. Ban đầu, bản tính đa nghi khiến chúng sinh nghi, liền bắt mấy người dân cày về đồn tra khảo.
Thế nhưng, khi nghe đám thông ngôn dịch lại một cách ngô nghê rằng đó chỉ là những câu hát nói về "con cò, cái bèo, quả bầu, quả bí, chuyện trai gái thương nhau...", lũ quan tướng nhà Hán liền phá lên cười ngạo nghễ rồi phẩy tay cho qua! Trong con mắt kiêu căng của kẻ thống trị phương Bắc, chữ nghĩa văn hóa cao quý phải là những nét chữ Hán vuông vức viết trên lụa gấm, khắc trên thẻ tre, phải tốn hàng chục năm đèn sách nơi cung điện mới học thành tài. Còn dăm ba câu hát truyền miệng dân dã ngoài ruộng bùn, trong xó bếp của đám dân đen đóng khố cởi trần này, đối với chúng, chẳng qua chỉ là thứ tiếng chim kêu vượn hót vô nghĩa để giải khuây lúc làm lụng mệt nhọc. Chúng hoàn toàn coi khinh, chẳng thèm để tâm cấm đoán!
Lũ giặc cướp nước có nằm mơ cũng không thể ngờ rằng: Chính sự ngạo mạn, coi trời bằng vung ấy đã tự bịt mắt bịt tai chúng, để lọt lưới một thứ vũ khí tối thượng đang ngày đêm đào rỗng nền móng cai trị của đế chế phương Bắc!
Kể từ đó, mỗi câu ca dao lục bát được cất lên là một nhát búa vô hình rèn đúc thêm ý chí quật cường cho người dân đất Việt. Mỗi lời ru ầu ơ của người mẹ bên cánh võng là một lớp giáp sắt vô hình bảo vệ tâm thức con trẻ khỏi âm mưu đồng hóa của ngoại bang.
Bằng trí tuệ và trái tim rỉ máu của mình, Bôn Lang đã hoàn thành một sứ mệnh vĩ đại: Anh đã cất giấu trọn vẹn bộ quốc sử Hồng Bàng – Văn Lang – Âu Lạc, cất giấu cốt cách Rồng Tiên và kho tàng tiếng nói thuần khiết của tổ tiên vào trong chiếc áo vải thô mộc mạc của những câu ca dao, tục ngữ dân gian! Thứ vũ khí ấy tuy không có mũi nhọn để đâm thủng giáp sắt của quân thù ngay trước mắt, nhưng lại có sức mạnh vĩnh cửu để giữ cho linh hồn dân tộc không bao giờ bị hòa tan suốt ngàn năm Bắc thuộc.
Dưới bóng đêm dày đặc của ách đô hộ, từ trong đống tro tàn lạnh lẽo của Làng Bàn, những mầm xanh của mùa xuân đã âm thầm nứt vỏ, xuyên qua lớp đất đá khô cằn để vươn lên đón ánh mặt trời. Những giọt nước mắt tủi hờn vì mất nước thuở nào nay đã nhường chỗ cho những ánh mắt thâm trầm, kiên định và rực sáng niềm tin.
Bôn Lang và mỗi người dân đất Việt đều vững tin rằng: Một ngày không xa – có thể là vài mươi năm nữa khi những đứa trẻ đang lớn lên trong tiếng hát ru này vươn vai thành những tráng sĩ, hoặc dẫu có phải trải qua hàng chục thế hệ, hàng ngàn năm sau đi chăng nữa – con cháu đời sau khi cất tiếng đọc lên những câu ca dao lục bát ấy sẽ tự khắc giải mã được bức mật thư thiêng liêng mà tổ tiên gửi lại!
Khi ấy, hậu thế sẽ biết rõ mình là ai, mang trong ngực dòng máu cao quý của Con Rồng Cháu Tiên, của các Vua Hùng mở nước! Và một khi thời cơ chín muồi, từ khắp các xóm làng ven sông Thao, sông Hồng cho tới tận miền Cửu Chân, Nhật Nam, tiếng trống đồng Lạc Việt sẽ lại một lần nữa nổi lên rền vang như sấm dậy, ngọn cờ đại nghĩa thêu hình chim Lạc sẽ lại phấp phới tung bay, quét sạch bóng quân thù ra khỏi bờ cõi, giành lại non sông gấm vóc cho muôn đời con cháu mai sau !

CHƯƠNG 5: MÁU NHUỘM BẾN SÔNG THAO – KHÚC ĐOẠN TRƯỜNG CỦA NHỮNG CÁNH CHIM LẠC BẠT GIÓ
Bức rèm lịch sử và hồi chuông báo tử của nhà nước Nam Việt
Để thấu tận cùng nỗi đau đứt từng khúc ruột của ngày chia ly trên bến sông Thao, cần phải lật giở lại những trang sử trên vùng đất phương Nam của người Việt trước khi thảm họa từ triều đình nhà Hán thực sự giáng xuống.
Thuở trước, khi nhà nước Âu Lạc của Thục Phán An Dương Vương rơi vào cảnh cơ đồ đắm biển sâu vì mưu hiểm của giặc, dải non sông này đã trải qua một cuộc đổi ngôi thay chủ. Bấy giờ, Triệu Đà – viên tướng cai quản vùng Nam Hải – đã đem quân thôn tính Âu Lạc, gom vạn dặm núi sông từ phía Nam dãy Ngũ Lĩnh lại mà lập nên nước Nam Việt, đóng đô ở Phiên Ngung.
Triệu Đà dẫu xuất thân từ phương Bắc, nhưng tổ tiên sâu xa vốn cũng là dòng dõi cư ngụ trên mảnh đất cổ của đại tộc Bách Việt thuở vua Đế Minh đi tuần thú phương Nam. Bởi thế, khi lên ngôi xưng là Vũ Đế làm chủ nước Nam Việt, ông không hề đập phá hay xóa bỏ nếp sống của người Việt; trái lại, ông coi sự chuyển giao này chỉ như việc thay ngôi đổi chủ trong cùng một nhà. Tại kinh đô Phiên Ngung, nhà vua cởi bỏ mũ áo rườm rà phương Bắc, búi tóc củ hành, đi chân đất, đóng khố, ngồi bệt ăn trầu theo đúng phong tục truyền thống của người Bách Việt. Triệu Vũ Đế cùng triều đình vẫn thành kính giữ nguyên miếu thờ các đời Vua Hùng, Vua Thục, trọng dụng các Lạc Tướng người Việt cai quản dân lành, giữ gìn trọn vẹn lề thói cũ. Dưới thời nhà Triệu, tiếng trống đồng vẫn ngân vang mỗi mùa hội, con cháu Tiên Rồng vẫn yên ổn cày ruộng đúc đồng, giữ trọn khí phách tổ tiên.
Thế nhưng, cơn ác mộng thực sự chỉ ập xuống khi vương triều nhà Hán ở Trường An cậy thế binh hùng tướng mạnh, bộc lộ dã tâm nuốt chửng đất đai và xóa sổ tận gốc nền văn minh phương Nam. Chúng xua hàng chục vạn đại quân giáp sắt, dùng đủ mưu hèn kế bẩn đánh sập nước Nam Việt. Triều đại họ Triệu sụp đổ cũng là lúc bức tường thành che chắn cuối cùng nơi biên ải bị đập vỡ. Giặc Hán tràn vào lãnh thổ Âu Lạc cũ không phải để thay triều đổi đại, mà rắp tâm thực hiện một cuộc đồng hóa đẫm máu, xóa tên đại tộc Bách Việt khỏi mặt đất! Và Làng Bàn – thành lũy tinh hoa kiên cường nhất bên bờ sông Thao quyết không chịu cúi đầu – đã trở thành nạn nhân bi tráng nhất cho chính sách tuyệt diệt ấy.

Buổi sáng tắ nắng bên bờ sông Thao

Trời Làng Bàn sáng hôm ấy không có ánh mặt trời. Ông Trời dường như cũng không nỡ vạch mây nhìn xuống cảnh nước mất nhà tan nơi trần thế, đành giấu mình sau những lớp mây chì đặc quánh, tang tóc. Gió bấc từ phương Bắc thổi về từng cơn rít gào qua những lũy tre cháy xém, nghe như tiếng khóc than ai oán của hàng ngàn oan hồn chưa kịp siêu thoát ngoài bãi lầy sông Thao.
Keng... Keng... Keng...
Tiếng thanh la đồng vỡ nát do quân giặc gõ xuống vang lên lanh lảnh, chói tai, xé toạc bầu không khí u uất. Đó là hiệu lệnh xuất phát của chuyến đò lưu đày oan nghiệt!
Từ trong khu trại giam dã chiến lợp lá cọ tơi tả, đoàn người tinh hoa của đất Lạc Việt bị roi da lùa ra, lê từng bước chân trĩu nặng. Hơn năm ngàn con người – những bộ óc thông tuệ nhất, những huyết mạch quý tộc cao quý nhất của đại tộc Bách Việt hội tụ về đây – nay phải chịu cảnh cá chậu chim lồng, cổ đeo gông gỗ, chân vướng xiềng sắt. Họ nối nhau đi thành một hàng dài lê thê không thấy điểm cuối. Dây xích sắt lạnh buốt xâu chuỗi người này vào người kia, kéo lê trên mặt đất lầy lội. Tiếng xích sắt va vào nhau loảng xoảng, cọ xát tàn nhẫn vào những mảng da thịt đã tứa máu tươi.
Những bậc già làng thông tỏ chữ nghĩa, những vị Lạc Hầu, Bồ Chính cả đời giữ gìn lễ nhạc và phép nước, nay đôi bàn chân trần phải giẫm lên đá dăm sỏi nhọn, máu tươm ra nhuộm đỏ cả con đường đất. Những bậc mệnh phụ phu nhân, những cô gái khuê các từng chỉ quen ươm tơ dệt gấm, vấn tóc cài trâm, nay phải oằn lưng, cắn chặt môi đến bật máu để gánh trên vai chiếc gông gỗ lim nặng trịch.
Đau đớn thay, có một người mẹ trẻ vì kiệt sức ngã khuỵu, liền bị tên lính Hán hung tợn giằng lấy đứa con thơ còn đang khát sữa trên tay, nhẫn tâm quăng vào bụi cỏ lau ven đường vì sợ tiếng trẻ khóc làm chậm bước hành quân! Người mẹ trẻ như đứt từng khúc ruột, điên cuồng vùng dậy lao vào cắn nát bàn tay tên giặc để giành lại núm ruột của mình. Lập tức, một mũi giáo sắt lạnh lùng đâm xuyên qua lồng ngực chị! Máu người mẹ trẻ trào ra thấm đẫm vạt cỏ úa, đôi mắt mở trừng trừng nhìn về phía tiếng khóc ngặt nghẽo của đứa con thơ; cho đến lúc trút hơi thở cuối cùng, bàn tay đẫm máu ấy vẫn cố rướn lên, vươn về phía mảnh đất quê hương.
Đất trời như thắt lại! Gió bấc bỗng nghẹn ngào ngừng thổi. Mưa bụi bay lất phất giăng kín lối đi như hàng vạn giọt nước mắt của trời xanh nhỏ xuống thương xót cho kiếp người đọa đày.

Dáng ngọc giữa bùn nhơ

Giữa đoàn người đẫm máu và nước mắt ấy, em Chanh lặng lẽ bước đi. Tấm áo vải nâu mộc mạc trên người cô đã rách bươm, loang lổ những vệt máu khô sau những đêm dài bị tra khảo. Mái tóc đen dài mượt mà như suối, từng ướp hương bưởi hương nhu làm say đắm cả bến sông Thao, nay bết lại vì bùn đất và sương lạnh. Chiếc gông gỗ lim thô ráp nghiến chặt lấy chiếc cổ cao thanh tú; vết thương rách nát trên bả vai vẫn không ngừng rỉ ra những giọt máu đỏ thẫm, nhỏ từng giọt xuống dấu chân trên bùn.
Thế nhưng, lạ lùng thay, giữa chốn bùn nhơ và rừng gươm giáo sáng lòa của giặc, cốt cách thanh cao của người con gái dòng dõi Bồ Chính Làng Bàn lại tỏa sáng rực rỡ hơn bao giờ hết! Đúng như câu tục ngữ ông cha truyền lại: Giấy rách phải giữ lấy lề, đói cho sạch rách cho thơm. Tấm lưng mảnh mai của em Chanh vẫn giữ thẳng tắp như cây trúc, cây mai trên đỉnh núi Tản. Cô không một lời than khóc, không run rẩy khuỵu ngã, cũng chẳng hề cúi đầu né tránh những ánh mắt soi mói, tục tĩu của lũ lính Hán. Đôi mắt cô mở to, trong vắt và phẳng lặng như nước hồ thu, nhìn thẳng về phía trước.Vẻ kiêu hãnh lẫm liệt ấy uy nghiêm đến mức khiến lũ cai ngục phương Bắc dẫu tay lăm lăm roi da cũng phải chột dạ, không dám thẳng tay quất xuống bờ vai gầy guộc ấy.
Thị Chanh hiểu rằng, dọc hai bên đường làng, sau những rặng tre cháy dở và những lùm cây rậm rạp, hàng ngàn bà con dân làng đang lén lút nuốt nước mắt nhìn theo đoàn người lưu đày. Cô tuyệt đối không được phép yếu mềm! Cô phải bước đi thật hiên ngang để bà con thấy rằng: Giặc Bắc có thể dùng gông cùm trói buộc thể xác, nhưng vạn kiếp ngàn đời không bao giờ khuất phục được linh hồn của con cháu Tiên Rồng!
Từ phía xa, nấp sau gốc đa cổ thụ đã cháy sém một nửa, Bôn Lang hai tay bấu chặt vào lớp vỏ cây xù xì đến bật máu móng tay. Anh phải cắn chặt hàm răng đến mức máu tươi trào ra khóe miệng để kìm nén tiếng gào đang chực nổ tung trong lồng ngực. Đêm qua, anh đã liều mạng trốn khỏi trại chăn ngựa, luồn rừng lội suối chạy về đây chỉ để được nhìn thấy bóng dáng em Chanh lần cuối cùng.
Mỗi bước chân rớm máu của Thị Chanh trên đường đất như hàng vạn mũi kim đâm nát buồng tim Bôn Lang. Anh nhớ lại đôi bàn tay mềm mại ấy từng thả nhành hoa sim tím xuống mạn thuyền độc mộc dưới ánh trăng rằm; nhớ lại đôi mắt sáng ngời, e ấp của cô khi nghe anh thổi tiếng khèn bầu giao duyên đêm hội giã cốm. Vậy mà giờ đây, đôi vai gầy nhỏ bé ấy lại đang phải oằn mình gánh lấy nỗi ô nhục của cả một dân tộc mất nước! "Trời cao đất dày ơi! Thần Sông Thần Núi ơi! Nếu trên cao có mắt, xin hãy giáng vạn lưỡi tầm sét xuống đầu Bôn Lang này, hãy băm vằm thân xác tôi ra làm trăm mảnh để đổi lấy một ngày bình yên cho em Chanh!" – Bôn Lang gầm lên u uất trong cổ họng, máu từ môi hòa lẫn với dòng nước mắt mặn chát của người tráng sĩ đang bất lực tột cùng trước cơn binh lửa.

Bến nước chia ly, nghìn thu đứt ruột

Bến sông Thao rộng lớn dần hiện ra trước mắt đoàn người. Bến nước thân thương mới mùa thu trước còn rợp bóng cờ hội, rộn rã tiếng hát Xoan, tiếng hò chèo thuyền giăng lưới, nay đã bị che kín bởi hàng chục chiếc thuyền chiến nhiều tầng khổng lồ của thủy quân nhà Hán. Những con thuyền gỗ đen sì, cắm đầy cờ quạt vẽ hình thú dữ, nằm chắn ngang dòng sông như những con thủy quái đang há rộng cái miệng đen ngòm chờ nuốt chửng những người con ưu tú nhất của đất Lạc Việt.
Tiếng tù và sừng trâu lại rúc lên từng hồi giục giã. Roi da quất vun vút xé gió. Lũ lính Hán hò hét đẩy đoàn người mang gông bước lên cầu tàu như lùa đàn cừu vào chỗ chết.
Khi Thị Chanh khó nhọc đặt chân lên tấm ván gỗ chông chênh bắc từ bờ đất lên mạn thuyền lớn, một cơn gió bấc lạnh buốt từ giữa dòng sông Thao bất ngờ thốc mạnh tới, làm tấm thân mảnh mai của người con gái chao đảo. Sức nặng của chiếc gông lim cùng đôi chân đã tê cóng vì xiềng sắt khiến em Chanh trượt chân, ngã khuỵu xuống mặt ván gỗ! Một tên lính Hán mặt mũi hung tợn đi ngay phía sau liền vung ngọn giáo sắt nhọn hoắt lên, tàn nhẫn định đâm thẳng vào bắp chân cô để thúc đi tiếp.
"Dừng tay lại!!!” Một tiếng thét nổ vang như sấm rền xé toạc mặt sóng sông Thao! Bôn Lang không thể nhẫn nhịn thêm được nửa khắc nào nữa. Quên đi mọi hiểm nguy, chàng dũng sĩ lao vút ra khỏi gốc đa. Dẫu thân hình tiều tụy sau những ngày bị đòn roi hành hạ, trên người chỉ đóng độc chiếc khố vải rách tươm, nhưng luồng sát khí ngùn ngụt tỏa ra từ tấm ngực xăm hình Rồng thiêng và đôi mắt đỏ ngầu của Bôn Lang khiến toán lính Hán mặc giáp sắt đứng gần đó phải giật mình kinh hãi, bất giác lùi lại nửa bước. Anh gồng mình định lao tới, thề dùng đôi tay trần bẻ gãy cổ tên giặc kia, dẫu có phải thịt nát xương tan dưới vạn mũi giáo ngay tại bến sông này cũng quyết che chở cho người thương!
Thế nhưng, ngay khoảnh khắc hàng chục mũi giáo của quân thù đồng loạt chĩa về phía ngực Bôn Lang, Thị Chanh trên cầu ván đột ngột ngoảnh mặt lại!
Đất trời như ngừng quay. Gió sông Thao như lặng hẳn. Giữa tiếng gào khóc dậy đất của hàng ngàn con người, giữa rừng gươm giáo sáng lòa sát khí, ánh mắt của anh Bôn và em Chanh chạm vào nhau!
Bôn Lang khựng sững lại như trời trồng. Trong đôi mắt đẫm lệ nhưng sáng quắc của em Chanh, anh đọc được một lời van xin thống thiết, và hơn thế nữa, một mệnh lệnh đanh thép không thể làm trái: "Anh Bôn! Đừng quên lời thề đêm qua! Anh phải sống! Phải sống để giữ lấy tiếng nói và hồn cốt của tổ tiên!"
Sợ quân giặc nhận ra Bôn Lang là người thương của mình mà hạ sát, Thị Chanh cắn chặt môi đến ứa máu, dồn chút sức lực cuối cùng chống tay tự đứng thẳng dậy trên tấm ván trơn trượt. Cô ngoảnh lại, nhìn thật sâu vào gương mặt hốc hác, đầm đìa nước mắt của Bôn Lang lần cuối cùng trong cõi đời này. Và rồi, ngay trên đôi môi nhợt nhạt vì mất máu của người con gái Làng Bàn ấy, bỗng hé nở một nụ cười!
Trời đất ông cha ơi! Nụ cười trên bến sông Thao ấy mới bi thương, lẫm liệt và rực rỡ làm sao! Đó không phải là nụ cười cam chịu của kẻ yếu hèn, mà là đóa sen trắng tinh khôi vươn lên kiêu hãnh giữa bùn lầy nước đọng: Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn! Nụ cười ấy là lời nhắn nhủ dịu dàng bảo người ở lại hãy nén đau thương mà giữ vững chí lớn; là lời từ biệt thiêng liêng gửi lại cho núi Tản sông Thao; là ánh trăng rằm đẹp đẽ nhất của vùng đất Lạc Việt trước khi bị mây đen phương Bắc nuốt chửng.
Nụ cười của em Chanh như một lưỡi dao sắc lẹm khắc sâu vào tim Bôn Lang một vết thương ngàn năm không thể khép miệng, nhưng đồng thời cũng truyền vào lồng ngực anh sức nóng của một ngọn lửa vĩnh cửu.
Thị Chanh dứt khoát quay người, ngẩng cao đầu bước thẳng vào trong khoang thuyền tối tăm mù mịt. Bóng dáng mảnh mai, kiên trung của cô gái Làng Bàn khuất hẳn sau cánh cửa gỗ nặng nề của chiếc thuyền giặc.

Tiếng khóc dậy đất trời và hạt giống bất diệt của lời ru

"Nhổ neo! Căng buồm!” Tiếng tên tướng giặc vang lên lạnh lùng trên đài chỉ huy. Tiếng dây xích sắt kéo mỏ neo cọ vào mạn gỗ rít lên ken két nghe lạnh buốt sống lưng. Hàng chục chiếc thuyền lớn nặng nề từ từ xoay mũi, rẽ sóng sông Thao xuôi dòng rồi hướng thẳng về phương Bắc sương mù mịt mùng, mang theo biết bao máu thịt và trí tuệ tinh hoa của giống nòi Lạc Việt.
Khi những cánh buồm đen bắt đầu rời xa bến nước, từ trong các lùm cây, bụi cỏ dọc hai bên triền đê, hàng vạn người dân Việt mặc áo tơi, đầu đội nón lá không ai bảo ai, đồng loạt bước ra quỳ rạp xuống mặt đất lầy lội! Tiếng nấc nghẹn ngào kìm nén bấy lâu từ hàng vạn lồng ngực bỗng vỡ òa thành một tiếng gào khóc long trời lở đất, át cả tiếng gió bấc đang gầm rít trên sông: "Trời cao ơi! Tổ tiên ơi! Ruột gan người Việt ta đứt làm đôi mất rồi!” "Sông Thao ơi! Bao giờ con thuyền kia mới chở máu mủ của chúng ta trở về?!"
Dòng sông Thao đỏ nặng phù sa dường như cũng nghẹn ngào chẳng muốn chảy xuôi, sóng nước cuộn trào đập ầm ầm vào bờ đất như muốn níu giữ mạn thuyền. Rừng cọ đồi chè đôi bờ rũ lá xơ xác, gió thu hú lên từng hồi thê thiết. Người dân Lạc Việt đang phải trơ mắt tiễn đưa những người con ưu tú nhất của mình đi vào chỗ chết nơi đất khách quê người.Mất đi tầng lớp dẫn dắt ấy, dân tộc chẳng khác nào rồng thiêng bị rút gân, chim Lạc bị bẻ gãy đôi cánh!
Bôn Lang quỳ gục bên mép nước. Sóng sông Thao đánh ập vào bờ làm ướt đẫm nửa thân người vạm vỡ. Anh vươn đôi bàn tay chằng chịt vết sẹo xuống lớp bùn non, đúng nơi vừa in dấu bàn chân nhỏ bé có vương giọt máu đào của em Chanh trước lúc lên thuyền. Anh bốc một nắm đất bùn thấm đẫm máu và nước mắt ấy, nắm chặt lại rồi ép sát vào lồng ngực trái của mình, như muốn đem cả mảnh đất quê hương và hình bóng người con gái yêu thương nhất khảm sâu vào tận tim gan.
Anh không khóc nữa! Nước mắt của người tráng sĩ sông Thao đã cạn khô, hay đúng hơn, từng giọt lệ đã chảy ngược vào trong, nung nấu trái tim anh thành một khối gang thép rắn chắc không búa rìu nào đập vỡ nổi.
Đôi mắt Bôn Lang đỏ rực nhìn theo chấm đen của đoàn thuyền giặc dần khuất hẳn sau khúc quanh của dòng sông Thao.Giữa nỗi đau đớn tột cùng của cảnh chia lìa sống chết, tâm trí anh bỗng bừng sáng một chân lý vĩnh hằng của dân tộc: Lũ giặc phương Bắc kia có thể đày ải thân xác của em Chanh và hàng ngàn bậc tinh hoa lên miền tuyết lạnh xa xôi; chúng có thể chém đầu người cầm giáo, đốt sạch thẻ tre chữ viết, đập vỡ nát hàng vạn chiếc trống đồng. Nhưng chúng vĩnh viễn không bao giờ cướp đi được Cội nguồn và Tiếng nói! Đó là ký ức thiêng liêng về bọc trăm trứng của Cha Rồng Mẹ Tiên; là nghĩa tình Bầu ơi thương lấy bí cùng của anh em một nhà; và trên hết, là tiếng nói Lạc Việt trầm bổng, mượt mà như nước chảy mây trôi mà Mẹ Âu Cơ đã mớm lời cho con cháu từ thuở mới khai thiên lập địa
"Em Chanh ơi... Ở phương Bắc xa xôi ngàn dặm, em hãy vững lòng giữ trọn khí tiết của người con gái sông Thao!" – Bôn Lang thầm thì với sóng nước mênh mông, giọng nói trầm hùng mà sắc lạnh như khắc vào đá núi, mang sức nặng của lời thề xuyên qua ngàn năm. "Giặc Hán muốn dùng gươm đao và sắc lệnh để xóa sổ gốc tích, bắt dân ta câm miệng quên nguồn. Anh Bôn ở lại đây, xin lấy chính nỗi đau đứt ruột hôm nay để rèn nên một thứ vũ khí vô hình! Một vạn năm sau, dẫu ngựa xe của giặc Bắc có hóa thành tro bụi, dẫu cột đồng của chúng có mục nát dưới bùn đen, thì thứ vũ khí ấy vẫn sẽ trường tồn bất diệt!"
Chàng trai Làng Bàn từ từ đứng thẳng dậy giữa bến sông lộng gió. Mưa bụi vẫn giăng mờ mặt nước sông Thao, nhưng từ trong bóng dáng cô độc, mình trần đóng khố lấm lem bùn đất ấy, một sức mạnh vĩ đại đang âm thầm thức giấc. Nỗi đau mất nước, tan nhà và chia lìa đôi lứa đã trui rèn người thanh niên dũng mãnh ấy thành một người gánh sứ mệnh thiêng liêng: Người giữ lửa cho linh hồn dân tộc!
Từ đêm nay, Bôn Lang sẽ nuốt hận vào lòng, ẩn mình trong lốt áo vải nâu của người dân cày, người thợ săn, lặn lội đi khắp mọi bản làng, ngõ xóm trên dải đất Lạc Việt. Anh sẽ đem trí tuệ của tổ tiên, đem lịch sử Hồng Bàng – Văn Lang – Âu Lạc và cả mối tình đẫm máu với em Chanh gửi gắm vào từng câu ca dao, tục ngữ, từng điệu hát Xoan, hát Ghẹo; truyền vào lời ru ầu ơ của mỗi người mẹ, người chị bên cánh võng đêm khuya:
Con ơi nhớ lấy câu này,
Sông Thao còn chảy, đất này còn ta!
Ngàn năm giặc đốt quê nhà,
Còn nói tiếng Việt, còn là Rồng Tiên!
Cuộc kháng chiến trường kỳ chống đồng hóa vĩ đại nhất lịch sử nhân loại, trận huyết chiến bảo vệ linh hồn dân tộc kéo dài suốt một thiên niên kỷ của người Việt, không bắt đầu từ những lò rèn đúc gươm giáo, mà đã chính thức khởi nguồn từ bến nước sông Thao đẫm máu và nước mắt chia ly này!

CHƯƠNG 4: ĐÊM TRƯỜNG TĂM TỐI VÀ BẢN SẮC LỆNH LƯU ĐÀY – NHÁT GƯƠM CHÉM ĐỨT HUYẾT MẠCH RỒNG TIÊN

Khói lạnh xương tàn, non sông rỏ máu

Khi vệt tà dương đỏ quạch như bát máu đọng lịm dần sau rặng Tản Viên mờ mịt, Làng Bàn cũng trút tiếng thở hắt nghẹn ngào cuối cùng. Hòn ngọc trù phú bậc nhất của đất Phong Châu thuở nào, nơi hội tụ tinh hoa ngàn năm của giống nòi Tiên Rồng, nay chỉ còn lại bãi tro tàn lạnh ngắt, câm lặng dưới vòm trời thăm thẳm.
Cảnh tượng điêu tàn bày ra trước mắt, đúng là nước mất nhà tan, bãi bể nương dâu. Gió thu lạnh buốt thổi qua những rặng tre xơ xác, tiếng chim cú vọ rúc lên từng hồi thê lương rợn gáy từ hốc cây cổ thụ cháy dở. Mùi khét lẹt của thịt xém, mùi tanh nồng của máu đọng quyện với lớp bùn non bị vó ngựa giặc cày xới nát nhừ, xộc lên nồng nặc đến nghẹt thở.
Trên khắp dải đất ven bờ sông Thao, dọc theo các gò bãi châu thổ sông Hồng, thi thể của bà con làng xóm nằm la liệt, máu chảy thành sông, xương chất thành núi. Những tráng sĩ mình xăm vằn Rồng thiêng mới hôm qua còn vỗ ngực thề sống mái giữ đất giữ làng, nay thân xác đã dập nát dưới mũi giáo giáp sắt. Mắt họ vẫn mở trừng trừng nhìn trời xanh như muốn hỏi lẽ công bằng, nhưng bàn tay gân guốc vĩnh viễn không còn cầm lại được ngọn giáo đồng thêm một lần nào nữa.
Bôn Lang từ từ cựa mình tỉnh lại giữa đống xác người. Toàn thân anh đau nhức như bị bẻ gãy từng khúc xương, tủy buốt tận tim gan. Anh đưa bàn tay rách nát đầy bùn máu gạt lớp đất nhão trên mặt, lảo đảo gượng dậy. Nhìn quanh quất bốn bề, cổ họng người dũng sĩ nghẹn ứ lại như có tảng đá chặn ngang, không thốt ra được nửa lời dù hai dòng lệ nóng đã tuôn trào ròng ròng.
Từ ngôi đình làng cổ kính đến nếp nhà sàn gỗ lim của vị Bồ Chính – nơi từng lưu giữ những thẻ tre thiêng liêng và in dấu gót chân thoăn thoắt của em Chanh mỗi độ trăng lên – giờ chỉ còn là những gốc cột cháy đen nham nhở, khói xám bốc lên nghi ngút như nấm mồ không người hương khói.


Lửa giận bùng lên ngùn ngụt trong lồng ngực, nhưng Bôn Lang phải cắn chặt môi đến ứa máu tươi để kìm nén tiếng thét.Xung quanh làng, hàng ngàn ngọn đuốc của quân Hán vẫn sáng rực như ban ngày. Lũ giặc lăm lăm gươm giáo, sục sạo từng bụi bờ đâm chết những người còn thoi thóp, cướp từng hạt ngọc thỏi đồng. Làng Bàn tan hoang rồi! Đất nước ngàn năm của tổ tiên đã rơi vào tay giặc! Bôn Lang gục xuống, hai bàn tay gân guốc cào rách mặt đất phù sa, nuốt tiếng gầm u uất ngược vào buồng phổi: "Trời cao đất dày hỡi! Cớ sao lại đày đọa nòi giống ta vào cảnh lầm than nhục nhã nhường này? Mắt Trời ở đâu? Mắt Trời ở đâu?!"

Đập trống thiêu thư: Âm mưu tuyệt diệt gốc tích giống nòi

Sáng hôm sau, tên đại tướng giặc phương Bắc – kẻ vừa giẫm chân lên máu xương người Việt để lập chiến công – ngự giữa một khu trướng lớn chăng gấm vàng, dựng ngay trên nền đất miếu thờ Đức Cha Lạc Long Quân và Mẹ Âu Cơ. Hắn ngồi vắt vẻo trên chiếc sập gỗ bọc da hổ, đôi mắt sắc lẹm như mắt rắn, lạnh lùng nhìn đám dân làng Lạc Việt đang bị trói thành từng xâu bằng thừng vỏ gai, quỳ rạp rên xiết dưới sân đình.
Tên tướng giặc này mang trọn bản tính thâm hiểm của loài lang sói. Hắn hiểu rất rõ: Nhổ cỏ phải nhổ tận gốc! Dùng gươm giáo cướp đất, lập nên các quận Giao Chỉ, Cửu Chân chỉ là đốn hạ phần ngọn. Muốn bắt dân tộc này muôn đời quỳ gối làm trâu làm ngựa, đòn hiểm độc nhất là phải chặt đứt ngọn nguồn gốc gác, xóa sạch tiếng nói và linh hồn văn hiến của người Việt!
Giữa trưa hôm ấy, một cảnh tượng kinh hoàng và bi phẫn tột độ đã diễn ra ngay trên nền đình Làng Bàn.
Theo lệnh giặc, hàng trăm chiếc trống đồng thau gom từ khắp các làng bản – báu vật thiêng liêng kết tinh hồn vía non sông, từng gầm vang khúc ca trừ giặc, từng nhịp nhàng gọi mưa thuận gió hòa – nay bị quăng thành một đống ngổn ngang giữa sân gạch. Tên tướng giặc vung roi ngựa, thét lớn: "Đập nát! Đập cho kỳ vụn rồi nấu chảy hết cho ta!"
Hàng trăm tên lính giáp sắt vung búa tạ giáng xuống như mưa.
Choang! Rầm! Xoảng!
Tiếng đồng vỡ xé toạc không gian, nghe như tiếng gãy nát xương sườn của đất Mẹ! Những hình khắc chim Lạc bay quanh Mặt Trời, những cảnh giã gạo, bơi thuyền – linh hồn bất tử của nền văn minh Lạc Việt – bị lưỡi búa sắt cày nát thành từng mảnh vụn vô hồn. Chúng gom hết mảnh đồng vỡ đổ vào lò than rực lửa, nấu chảy để đúc thành một chiếc cột đồng khổng lồ cắm sâu vào lòng đất, khắc lên những dòng chữ Hán ngạo mạn nhằm yểm bùa, hòng triệt phá long mạch và vượng khí của vùng đất phương Nam.
Tội ác chưa dừng lại ở đó. Lửa dữ lại tiếp tục bùng lên ở góc đình. Hàng ngạn bó thẻ tre, mai rùa ghi chép lịch sử, kinh nghiệm làm ruộng, y thuật thảo mộc và chữ viết của tổ tiên từ thuở Động Đình mang về, đều bị lũ giặc dồn lại làm mồi cho ngọn lửa hung tàn.
Khói đen cuồn cuộn bốc lên che khuất cả mặt trời. Những cụ già, những bậc trí giả Lạc Việt đứt từng khúc ruột, ứa nước mắt máu gào khóc lao mình vào lửa đỏ để cứu lấy từng thanh thẻ tre, nhưng liền bị mũi giáo nhọn hoắt của quân thù đâm xuyên qua ngực, hất tung xác vào đống than đỏ rực. Cùng lúc ấy, quân Hán ban lệnh cấm ngặt: Cấm người Việt nói tiếng mẹ đẻ nơi đông người, cấm mặc váy khố truyền thống, cấm tục ăn trầu nhuộm răng đen và cấm xăm hình Rồng thiêng lên ngực. Hễ ai làm trái, lập tức bị chém đầu bêu cọc! Chúng muốn ép người Việt phải quên đi cội nguồn, bắt con cháu Tiên Rồng phải rập khuôn theo lề thói phương Bắc, tự biến mình thành bầy nô lệ mất gốc.

Độc kế nham hiểm: Bẻ gãy sống lưng, rút củi đáy nồi

Dẫu dùng đến đủ ngón đòn tàn độc, tên tướng giặc phương Bắc vẫn không khỏi rùng mình lo sợ mỗi khi đêm xuống.
Dưới những manh áo vải nâu chắp vá, dưới vẻ ngoài nhẫn nhục cúi đầu, trong mắt người dân Lạc Việt vẫn cháy ngầm một ngọn lửa bất khuất. Họ vẫn thì thầm kể cho con cháu nghe chuyện bọc trăm trứng, chuyện giã cốm mài gươm; họ dùng ánh mắt, bàn tay để truyền tin; và rợn ngợp nhất là tiếng mẹ ru con bằng tiếng Lạc Việt trầm bổng, ngọt ngào vẫn len lỏi qua từng vách nứa. Gươm đao chặt sao đứt nước, búa rìu chém sao nổi tiếng ru!
Tên tướng giặc tức tối đi lại trong trướng, đập bàn hỏi tên quân sư giảo hoạt: "Ta đã giết kẻ cầm giáo, đập nát trống thiêng, thiêu sạch sách vở, cớ sao cái hồn vía của lũ người này vẫn trơ ra như đá tảng? Giết mãi thì lấy ai cày ruộng, đãi vàng cống nạp?"
Tên quân sư vuốt chòm râu dê, nheo đôi mắt chuột cười nham hiểm: "Bẩm đại tướng! Ngài chém kẻ cầm gươm mới chỉ vặt cành bẻ ngọn, chưa đụng đến 'cái đầu' của chúng. Dân xứ này gắn kết bền chặt là nhờ tầng lớp tinh hoa thông tuệ kế thừa ngàn năm. Nay nếu chém hết ở đây, chúng sẽ tôn làm thần thánh mà nuôi chí phục thù. Chi bằng dùng kế 'rút củi đáy nồi', bẻ gãy sống lưng của giống nòi này!"
"Kế thế nào, nói mau!"
"Xin ngài hạ lệnh: Toàn bộ các bậc già làng thông thạo chữ nghĩa, dòng dõi Bồ Chính, Lạc Hầu, Lạc Tướng và người tài giỏi ở Làng Bàn cùng khắp cõi Văn Lang cũ, phải đóng gông sắt, đày ải biệt xứ lên tận miền biên ải cực Bắc của nước ta! Đất phương Bắc gió tuyết quanh năm, đường xa vạn dặm, kẻ yếu thì vùi xác dọc đường, kẻ sống thì bắt làm phu phen xây thành, con gái thì bắt làm nô tì. Ở chốn giá rét xa xôi, tiếng nói của chúng sẽ bị bão tuyết thổi bay, chữ nghĩa mai một, dòng máu phai tàn rồi chết mòn trong câm lặng.
Còn đám dân đen ở lại vùng này, mất đi người dẫn đường chỉ lối chẳng khác nào rắn mất đầu, ong vỡ tổ. Khi ấy ta tha hồ nhào nặn, ép học chữ Hán, theo thói Hán. Đó mới là kế diệt quốc, đồng hóa tận gốc rễ!"
Tên tướng giặc vỗ đùi cười lớn, lập tức sai thảo ngay sắc lệnh lưu đày tàn độc.

Sắc lệnh đẫm máu và chiếc gông lim nơi cửa ải

Chỉ vài ngày sau, một đạo sắc lệnh viết bằng chữ Hán đỏ quạch như máu được dán khắp các gốc đa, bến nước. Lũ lính giặc hung hãn mang theo gông lim, xích sắt xộc vào từng nếp nhà, lôi đi những bậc trưởng tộc, những phu nhân, tiểu thư dòng dõi quyền quý của vùng đất Lạc Việt.
Tiếng búa sắt nện gông chang chát hòa cùng tiếng gào khóc xé ruột của mẹ lạc con, vợ mất chồng. Và nghiệt ngã thay, trong danh sách chịu án lưu đày ấy có tên Thị Chanh – giọt máu tinh hoa duy nhất còn lại của người thủ lĩnh Làng Bàn vừa hi sinh vì nước!
Bởi là con gái vị Bồ Chính đầu sỏ kháng cự, Thị Chanh bị lũ giặc đối xử vô cùng tàn nhẫn. Chúng bắt người con gái mảnh mai ấy phải mang chiếc gông gỗ lim nặng trịch trên cổ, chân mang xiềng sắt nặng nề. Manh áo vải nâu rách tươm dính bết vào da thịt lấm lem bùn đất, nhưng đôi mắt em Chanh vẫn sáng trong vắt, phẳng lặng như mặt gương sông Thao. Cô ngẩng cao đầu bước đi, giữ trọn cốt cách thanh tao của đóa hoa rừng giữa chốn bùn nhơ, thà chịu ngọc nát còn hơn ngói lành, quyết không rơi nửa giọt nước mắt van xin lũ cướp nước!
Trong khi đó, số phận lại đẩy Bôn Lang sang một ngả rẽ đầy cay đắng. Mang trong mình dòng máu Lạc Tướng anh hùng, nhưng vì sớm mồ côi cha mẹ trong loạn lạc, giấy tờ gia phả đã cháy thành tro, lại ăn mặc mộc mạc như phường săn bắn, Bôn Lang bị quân giặc xếp vào hạng phu phen cùng đinh. Anh bị giữ lại đất Lạc Việt làm thân nô lệ chăn ngựa, đốn gỗ lim dưới lằn roi vọt.
Đúng là người tính không bằng trời tính, mũi tên oan nghiệt của số phận đã tàn nhẫn giáng xuống, chực xé rách lời hẹn ước dưới trăng của đôi lứa vừa mới chớm nở!

Gông xích chia lìa: Lời thề sinh tử trong đêm mưa sông Thao

Đêm trước ngày đoàn người lưu đày bị giải đi về phương Bắc, trời đất cõi Lạc Việt đổ cơn mưa rào tầm tã như trút nước mắt khóc thương cho nỗi oan khiên.
Lợi dụng lúc lũ lính giặc uống rượu say mèm ngủ say như chết, Bôn Lang trườn mình qua bùn lầy cống rãnh, bất chấp gai góc cào rách da thịt, liều mạng lẻn vào góc ngục giam dã chiến. Khi một tia chớp rạch ngang trời đêm, trái tim anh như bị bóp nghẹt thành trăm mảnh:
Dưới mái lều rách nát, em Chanh đang ngồi thu lu nơi góc tối. Chiếc gông lim nặng nề đè gập đôi vai gầy guộc của người con gái. Những vệt máu rỉ ra từ vết thương trên vai hòa vào nước mưa làm ướt đẫm manh áo nâu sờn.
"Em Chanh... Em Chanh ơi!..."
Tiếng gọi của Bôn Lang nghẹn ngào, khàn đặc như tiếng chim lạc đàn xé ruột giữa đêm giông. Anh lao tới, đôi bàn tay trần bám chặt lấy hàng song gỗ lim dày cộp, mặc cho dằm nhọn đâm tứa máu lòng bàn tay.
Thị Chanh giật mình ngẩng lên. Nhận ra bóng dáng người thương dù đã tiều tụy, bê bết bùn đất, đôi mắt kiên cường của cô rốt cuộc cũng vỡ òa hai dòng lệ nóng. Cô lê đôi chân mang xiềng sắt nặng nề, khó nhọc vươn đôi bàn tay lạnh buốt qua kẽ song gỗ, run rẩy áp lên gò má gầy guộc của anh:
"Anh Bôn... Sao anh lại liều mình đến đây? Giặc mà bắt được, chúng chém đầu anh mất!" Giọng cô nghẹn ngào trong tiếng nấc, nhưng bàn tay vẫn tha thiết vuốt ve gương mặt anh như muốn khắc sâu từng nét hình hài vào tận đáy lòng trước phút biệt ly.
Bôn Lang gục đầu vào song gỗ, những giọt nước mắt nóng hổi của người tráng sĩ hòa cùng làn mưa lạnh buốt: "Anh phải đến chứ! Làm sao anh nỡ giương mắt nhìn em Chanh bị đày lên chốn băng tuyết nghìn trùng? Để anh... để anh dùng sức bẻ gãy mấy thanh gỗ này, rồi chúng mình cùng nhảy xuống sông Thao trốn đi! Dẫu có chết dưới mũi tên giặc, được làm đôi chim liền cánh dưới lòng đất mẹ, còn hơn phải sống kiếp chia lìa vạn dặm!"
Nói rồi, Bôn Lang gồng mình, bắp tay cuộn lên những đường gân xanh thẫm, nghiến răng định dùng sức bẻ gãy then gỗ.
Nhưng Thị Chanh hốt hoảng níu chặt lấy tay anh, lắc đầu quầy quậy. Ánh mắt cô chợt ráo hoảnh, bừng lên ngọn lửa kiên nghị lạ thường của một người con gái mang dòng máu thủ lĩnh:
"Không được! Anh Bôn, dừng lại đi! Anh không được hành động như một kẻ nóng nảy nông nổi! Chết vì tình thì dễ lắm, một nhát gươm là xong nợ đời. Nhưng anh nghĩ xem, cha em, cùng hàng ngàn anh em Làng Bàn nằm xuống ngoài bãi lầy sông Thao kia, họ đổ máu để đổi lấy điều gì? Giặc Hán đày đọa lớp người hiểu biết đi xa là để giết chết cái đầu, chặt đứt linh hồn của giống nòi ta! Nếu anh cũng liều chết một cách vô ích lúc này, thì ai sẽ ở lại giữ lấy hương hỏa tổ tiên? Ai sẽ che chở cho bà con dân làng?"
Bôn Lang bàng hoàng buông lơi hai bàn tay ứa máu, sững sờ nhìn người con gái nhỏ bé mà can trường trước mặt.
Thị Chanh ghé sát gương mặt nhợt nhạt qua kẽ gỗ, từng lời từng chữ của cô rành rọt, đanh thép như rót lửa vào tâm can anh: "Em đi chuyến này, dẫu thân xác có vùi nơi tuyết lạnh phương Bắc không ngày trở về, dẫu có phải ngậm đắng nuốt cay, em thề với đất trời giữ trọn tấm lòng trong sạch, giữ vững khí tiết của người con gái Lạc Việt, quyết không để giặc làm nhục!
Còn anh... Anh Bôn ơi, anh mang trong mình dòng máu anh hùng của dòng dõi Lạc Tướng. Anh phải sống! Dẫu nếm mật nằm gai, dẫu phải chịu nhục nhằn làm thân tôi tớ, anh cũng phải sống để làm chỗ dựa cho cội rễ xứ này! Giặc có thể đốt sạch thẻ tre, đập nát trống đồng, cấm chữ viết, nhưng chúng không thể nào bịt miệng từng bà mẹ, người chị Lạc Việt cấm họ cất tiếng ru con!
Hãy hứa với em đi, anh Bôn! Hãy đem tiếng nói của ông cha, đem những câu chuyện cội nguồn giấu vào trong lời ăn tiếng nói hằng ngày, giấu vào từng câu ca dao, từng điệu hát dân gian, câu vè câu ví! Hãy để tiếng mẹ đẻ của dân ta chảy âm thầm như mạch nước ngầm dưới lòng đất. Còn tiếng nói là còn bờ cõi, mất tiếng nói mới thật mất nước! Anh làm được việc lớn ấy, dẫu em có chết rục xương nơi đất khách quê người, dưới suối vàng cũng mỉm cười nhắm mắt!"*
Lời dặn dò gan ruột của Thị Chanh như tiếng sấm rền đánh thức tâm can Bôn Lang! Chàng trai sông Thao bừng tỉnh giữa nỗi đau xé lòng. Anh hiểu rằng, gánh nặng trên vai mình giờ đây không chỉ là mối tình duyên đôi lứa, mà là cả vận mệnh sống còn của một nền văn hóa ngàn năm.
Bôn Lang nuốt ngược dòng lệ vào trong, cắn môi gật đầu thật mạnh. Anh quỳ một gối xuống nền bùn lầy, giơ ba ngón tay hướng lên trời cao tăm tối, cất lời thề trầm hùng hòa vào tiếng sấm: "Có trời cao đất dày vùng đất phương Nam chứng giám! Bôn Lang ta hôm nay dẫu thân phải chịu kiếp tôi đòi chăn ngựa dọn phân, nhưng linh hồn quyết không bao giờ quỳ gối! Nửa đời còn lại, ta thề sẽ gieo từng tiếng nói Lạc Việt vào gió, vào trăng, vào máu thịt của muôn đời con cháu!
“Em Chanh đi về phương Bắc tuyết phủ mịt mùng, hãy nhìn theo sao Bắc Đẩu mà giữ lòng kiên trung. Anh ở lại mảnh đất phương Nam này, thề sẽ dệt nên vạn câu ca dao lục bát, gói trọn hồn nước để đón linh hồn em trở về với đất mẹ sông Thao!"
Tiếng tù và báo canh ba từ chòi canh giặc bỗng rú lên từng hồi the thé. Tiếng lính Hán quát tháo, tiếng đuốc khua rầm rập báo hiệu giờ tuần tra.
Bôn Lang đành phải nén đau thương, giấu mình lùi dần vào bóng đêm dày đặc. Qua làn mưa giông mịt mùng, anh chỉ kịp nhìn thấy nụ cười rạng rỡ, kiêu hãnh của Thị Chanh hé nở sau chiếc gông lim nặng trịch thay cho lời từ biệt nghìn thu.
Sáng hôm sau, bến sông Thao sẽ phải chứng kiến một cuộc chia ly đẫm máu và nước mắt. Những đoàn thuyền giặc áp giải hàng ngàn người con ưu tú của đất Lạc Việt mang gông xiềng lê bước về phương Bắc xa xôi không hẹn ngày về.
Thế nhưng, lũ giặc cướp nước kia đâu thể ngờ rằng: Chính từ trong tột cùng của đau thương và chia rẽ ấy, một thứ vũ khí trường tồn chống đồng hóa đã bắt đầu nảy mầm từ lời thề sinh tử của đôi lứa Làng Bàn – ngọn lửa giữ gìn tiếng nói mẹ đẻ sẽ âm ỉ cháy suốt ngàn năm đêm trường, chờ ngày bùng lên thành bão lửa quét sạch bóng thù!

CHƯƠNG 3: HUYẾT CHIẾN LÀNG BÀN – TRỐNG ĐỒNG RƠI LỆ, NON SÔNG NỨC NỞ


Dị tượng kinh thiên, cuồng phong áp đỉnh

Tiết trời Làng Bàn bước vào cuối thu, vốn dĩ theo lẽ tự nhiên phải là lúc gió heo may thổi mơn man qua những thảm lúa vàng ươm, nhịp chày giã cốm vang lên rộn rã dưới từng đêm trăng thanh bình. Mùi cốm mới, mùi nếp thơm quyện với hương hoa bưởi nhẽ ra phải lấp đầy lồng ngực của những con người hiền hòa nơi đây.
Thế nhưng, mùa thu năm ấy, bầu trời trên vùng đất phương Nam của người Việt lại mang một vẻ u sầu, bức bối đến nghẹt thở. Thiên nhiên dường như cũng cảm nhận được thứ sát khí ngùn ngụt đang thành hình từ biên ải xa xăm. Nước dòng sông Thao bỗng dưng đục ngầu, sôi sùng sục, cuộn lên những lớp sóng ngầm quái gở đập ầm ầm vào bờ đất lở.Trên vòm trời u ám không một gợn mây trắng, hàng đàn chim Lạc hoảng loạn vỗ cánh bay thành từng vòng tròn vô định, cất tiếng kêu thảng thốt, bi ai rồi đồng loạt lao vút về phía Nam như đang chạy trốn một cơn đại hồng thủy của tử thần.
Điềm dữ ấy không phải vô cớ. Từ các chòi canh chót vót trên đỉnh những rặng núi biên giới phía Bắc, khói lửa báo nguy đốt bằng phân sói và củi tươi bỗng cuồn cuộn bốc lên. Cột khói đen đặc, thẳng đứng và sắc lẹm như một lưỡi gươm khổng lồ đâm toạc bầu trời. Không chỉ một ngọn, mà hàng chục, rồi hàng trăm cột khói nối tiếp nhau rực sáng chạy dọc theo dãy núi biên cương, báo hiệu một thảm họa mang tính tuyệt diệt.
Cuồng phong từ phương Bắc đã thực sự ập đến!
Mấy chục vạn đại quân nhà Hán, mang theo sát khí của một đế chế vừa tắm máu chư hầu để thống nhất vùng Trung Nguyên, đang tràn xuống lãnh thổ Âu Lạc như một cơn sóng thần màu đen. Dẫn đầu đạo quân xâm lược ấy là viên đại tướng khét tiếng tàn bạo với trái tim sắt đá, đôi mắt rắn độc và hai bàn tay đã nhuốm máu vạn sinh linh. Đạo quân của chúng không giống bất kỳ đội quân nào mà người Việt từng đối mặt thuở Tần Đồ Thư. Đó là một cỗ máy nghiền thịt khổng lồ, được trang bị đến tận răng.
Đi tiên phong là hàng vạn kỵ binh "Thiết Kỵ", cả người lẫn ngựa đều khoác áo giáp vảy sắt kín mít, chỉ chừa lại những đôi mắt hung hãn đỏ ngầu. Tiếp sau là những cỗ chiến xa bọc da trâu cao lừng lững, gắn những chiếc nỏ máy khổng lồ có thể bắn ra những mũi tên to bằng thân cây tre, đủ sức xuyên thủng ba gốc cổ thụ. Cuối cùng là hàng chục vạn bộ binh vác giáo dài, đao nhọn, bước chân rầm rập theo nhịp trống trận làm rung chuyển cả núi rừng, đất lở đá lăn.
Giặc Hán đi đến đâu, cỏ cây hóa tro tàn, xóm làng hóa biển lửa. Những bản làng của người Việt ở vùng biên giới chưa kịp rút lui đã bị cỗ máy chiến tranh ấy nghiền nát trong chớp mắt. Lũ giặc áp dụng triệt để chính sách giết sạch, đốt sạch để răn đe! Trai tráng bị chặt đầu xếp thành gò cao làm trò mua vui, phụ nữ và trẻ thơ bị dồn vào những nếp nhà sàn rồi châm lửa thiêu sống. Tiếng kêu gào thấu tận trời xanh, khói đen bốc lên che khuất cả mặt trời, máu đỏ nhuộm đặc làm nghẽn dòng cả những con suối hiền hòa nhất.

Tế cáo Đất Trời, lời thề máu Rồng Tiên

Nhận được tin cấp báo từ biên ải, tại trung tâm Làng Bàn – thành lũy tinh hoa kiên cố của nòi giống trên đất Phong Châu – một cuộc hội thề sinh tử đã lập tức diễn ra. Trước thềm ngôi miếu cổ thờ Đức Cha Lạc Long Quân và Mẹ Âu Cơ,hàng vạn ngọn đuốc nhựa thông được thắp lên, cháy rực sáng cả một khúc sông Thao.
Âm thanh của những chiếc trống đồng sấm sét vang lên từng hồi dồn dập, gắt gao. Nhịp trống không còn thư thả, khoan thai như ngày hội mùa, mà hối hả, rát bỏng, thúc giục những người con Lạc Việt buông tay cày, rời khung cửi, nắm chặt lấy giáo đồng và cung nỏ.
Vị Bồ Chính của Làng Bàn, dẫu tuổi đã ngoài năm mươi, râu tóc lốm đốm bạc màu sương gió, nay khoác lên mình bộ áo chiến bằng da hổ uy nghi. Lồng ngực trần vạm vỡ xăm hình giao long uốn lượn của ông phập phồng theo từng nhịp thở hào sảng. Ông bước lên đài đá cao, rút con dao găm bằng đồng sắc lẹm, dứt khoát rạch một đường sâu trên bắp tay mình để dòng máu tươi đỏ thắm nhỏ từng giọt xuống chén rượu thề:
"Hỡi những người con của giống nòi Rồng Tiên! Hỡi anh linh của các bậc tiền nhân đại tộc Bách Việt đã ngã xuống nơi núi thẳm đèo cao!" Giọng vị Bồ Chính sang sảng như chuông đồng, đập vào vách núi dội lại rền vang. "Lũ giặc phương Bắc lại cất quân sang cướp nước ta! Lần này, chúng không chỉ vơ vét ngà voi, sừng tê, châu ngọc, mà chúng muốn lấy mạng của hết thảy bà con chúng ta! Chúng muốn đập nát trống đồng, thiêu rụi thẻ tre kinh sách, muốn nhổ tận gốc rễ văn hóa và xóa sổ tiếng nói của tổ tiên ta! Cha ông ta thuở trước đã phải dứt ruột rời bỏ hồ Động Đình, máu nhuộm đỏ đèo Ngũ Lĩnh, nuốt hờn lùi về vùng đất Phong Châu – sông Thao cuối trời này để giữ gìn huyết mạch. Nay, phía sau lưng chúng ta là biển Đông mênh mông sóng vỗ, tuyệt đối không còn đường lùi nữa! Kẻ nào sợ chết, hãy vứt gươm mà cúi đầu làm trâu ngựa cho giặc Hán. Còn ai mang trong ngực dòng máu Rồng Tiên, là con Lạc cháu Hồng kiêu hãnh, hãy cùng ta uống cạn chén rượu máu này! Sống cùng giữ đất, chết cùng hóa thần bảo vệ non sông!"
"Quyết tử! Quyết tử! Quyết tử!"
Tiếng hô của hàng ngàn trai tráng Lạc Việt vang rền như sấm nổ, đứt ruột vỡ gan, làm rung chuyển cả mặt sông Thao.Âm vang ấy mang sức mạnh của một ngọn núi lửa đã bị dồn nén suốt hàng ngàn năm, nay bùng lên dữ dội. Bôn Lang đứng sừng sững ở hàng đầu tiên của đội xạ thủ nỏ Liên Châu; thân hình anh vạm vỡ, làn da ngăm đen bóng nhẫy dưới ánh lửa đuốc bập bùng. Anh đón lấy bát rượu pha máu, ngửa cổ uống cạn một hơi, đôi mắt rực lên ngọn lửa căm thù sáng quắc.
Trước giờ xuất trận, Bôn Lang xin phép rời hàng quân trong chốc lát, bước nhanh về phía bến sông dưới gốc đa cổ thụ, nơi có một bóng dáng thanh mảnh đang lặng lẽ đứng đợi. Đó là Thị Chanh.
Đêm nay, người con gái đẹp nhất Làng Bàn không còn khoác lên mình tấm váy lĩnh thêu hoa rực rỡ ngày hội, mà vận bộ áo vải thô nhuộm màu củ nâu mộc mạc. Ống tay áo xắn cao để lộ đôi cổ tay trắng ngần đang thoăn thoắt tước những cuộn vải gai, giã lá thuốc rừng chuẩn bị cầm máu, trị thương cho các chiến binh. Giữa khói lửa ngập trời sắp ập đến, tuyệt nhiên không có những lời nỉ non ướt át, không có giọt nước mắt yếu mềm. Thị Chanh bước lại gần, lấy từ trong ngực áo ra chiếc bùa hộ mệnh đan bằng chỉ năm màu tết vào mảnh nanh hổ có khắc hình chim Lạc, kiễng chân đeo vào cổ người thương. Đôi mắt cô trong vắt, tĩnh lặng mà sâu thẳm vô cùng:
"Anh Bôn ơi... Chuyến này anh ra trận, đao kiếm vô tình, giặc Bắc lại đông như kiến cỏ. Em ở lại phía sau cùng chị em lập trạm cứu thương, đun nước mài tên, quyết không để anh phải vướng bận trong lòng. Nếu chẳng may Làng Bàn thất thủ, nếu vận nước đã đến lúc ngặt nghèo... anh đừng quay đầu lại tìm em! Hãy bằng mọi giá giữ lấy mạng sống của mình! Bởi dòng máu chảy trong ngực anh Bôn là tinh hoa ngàn năm của tổ tiên truyền lại, tuyệt đối không thể để tuyệt diệt theo đám cháy này!"
Bôn Lang nắm chặt lấy đôi bàn tay nhỏ nhắn nhưng kiên cường của Thị Chanh, áp lên lồng ngực xăm hình Rồng thiêng đang đập rộn ràng của mình. Anh cúi xuống, đặt một nụ hôn thật sâu lên mái tóc thoang thoảng hương hoa bưởi của người con gái mình yêu hơn mạng sống, giọng trầm ấm mà đanh thép:
"Em Chanh ở lại giữ mình! Anh đi đây! Đợi ngày chém bay đầu tướng giặc, lấy nước sông Thao rửa sạch máu thù, anh Bôn sẽ mang chiếc khèn bầu năm cũ đến bến nước này, thổi khúc giao duyên để rước em Chanh về làm vợ!"

Trận huyết chiến trên bùn lầy sông Thao

Mờ sáng hôm sau, khi màn sương mù đặc quánh còn giăng kín đôi bờ sông Thao, sự tĩnh lặng của vùng đất trung du Lạc Việt bỗng bị xé toạc. Tiếng tù và sừng thú của quân Hán rú lên man rợ, lanh lảnh như tiếng gọi hồn của quỷ dữ. Mặt đất rùng rùng chuyển động. Hàng ngàn tên Thiết Kỵ giáp sắt phi ngựa nước đại, gầm thét húc đổ những hàng rào gỗ vòng ngoài, rầm rập lao qua bãi bồi để đánh thốc vào cổng chính của Làng Bàn.
Thế nhưng, người Lạc Việt tuy ít hơn về quân số, vũ khí không nhiều sắt thép bằng giặc, nhưng lại nắm giữ trí tuệ binh pháp uyên thâm của giới tinh hoa Bách Việt kết hợp với sự am hiểu tường tận địa hình đầm lầy phương Nam. Vị Bồ Chính dày dạn trận mạc không cho quân dàn hàng ngang đối đầu trực diện với kỵ binh, mà áp dụng kế sách dụ rắn độc vào bẫy lầy!
Khi đội Thiết Kỵ kiêu ngạo của quân Hán ồ ạt phóng ngựa qua khúc sông cạn và bãi lầy ven bờ sông Thao, chúng bỗng đối mặt với một cái bẫy tử thần. Ngay dưới lớp bùn non tưởng chừng êm ái ấy là hàng vạn chiếc cọc gỗ lim đã được vót nhọn hoắt, nướng qua lửa cho cứng như sắt và tẩm đầy nhựa cây độc kết hợp nọc rắn hổ mang, được trai tráng Làng Bàn bí mật cắm ngầm từ đêm trước!
Ngựa chiến đang đà phóng mạnh bỗng sụp chân xuống bùn sâu, cọc lim đâm xuyên thủng móng sắt, máu tuôn xối xả.Hàng trăm con ngựa chiến hí lên thảm thiết rồi ngã nhào, hất văng lũ kỵ binh mặc giáp sắt nặng trịch xuống bùn. Càng giãy giụa, sức nặng của bộ giáp sắt càng kéo chúng lún sâu hơn vào lớp bùn đặc quánh của sông Thao, biến đội quân tiên phong hung hãn nhất của nhà Hán thành những tấm bia sống bất động!
"Bắn!!!" Tiếng thét xung phong của Bôn Lang vang lên như sấm dậy từ trên gò cao.
Tức thì, từ trong những lũy tre gai dày đặc và những bãi lau sậy ngụy trang dọc hai bên bờ sông, hàng ngàn xạ thủ Lạc Việt mình trần đóng khố đồng loạt bật dậy như thần binh từ lòng đất chui lên! Trên tay họ là những chiếc nỏ Liên Châu uy lực truyền thừa từ thời thành Cổ Loa nước Âu Lạc.
Phập! Phập! Phập!
Tiếng lẫy nỏ bật vang rền. Hàng vạn mũi tên đồng ba cạnh sắc lẹm xé gió lao đi như một cơn mưa rào, găm chính xác vào những khe hở không có giáp che trên cổ họng, dưới nách và xuyên thẳng vào hốc mắt của quân thù!
Quân Hán kêu la thảm thiết, xác người xác ngựa ngổn ngang chồng chất lên nhau, máu tươi loang đỏ đặc cả một khúc sông Thao. Đợi cho loạt tên đồng vừa dứt, Bôn Lang rút phắt ngọn giáo đồng dài, gầm lên một tiếng long trời lở đất rồi dẫn đầu đội quân cảm tử phóng mình từ trên bờ cao xuống bãi lầy, xông vào đánh giáp lá cà!
Bôn Lang tả xung hữu đột giữa vòng vây quân giặc. Ngọn giáo đồng trong tay anh múa tít như rồng bay phượng múa, loang loáng ánh chớp; mỗi nhát đâm ra là một tên lính Hán gục xuống bùn đen. Thân hình vạm vỡ của chàng trai trẻ nhuốm đầy máu giặc, dũng mãnh và uy nghiêm chẳng khác nào hiện thân của Đức Cha Lạc Long Quân thuở hồng hoang đang trồi lên từ sóng dữ để trừng phạt lũ yêu ma xâm phạm bờ cõi.
Suốt ba ngày ba đêm ròng rã, đại quân Hán dẫu đông gấp mấy chục lần, dẫu điên cuồng thúc quân xông lên hết đợt này đến đợt khác, vẫn bị chặn đứng trước lũy tre và bãi lầy sông Thao. Nước sông đỏ ngầu máu thịt, mùi tanh nồng nặc bốc lên nghẹt thở. Người chiến binh Lạc Việt này ngã xuống, người phía sau lập tức bước lên thay thế, quyết không lùi nửa bước. Từ trên sân đình Làng Bàn và các gò đất cao, những chiếc trống đồng cỡ lớn vẫn được các tráng sĩ gồng mình thúc dùi vang dội không ngơi nghỉ. Tiếng trống đồng xuyên qua khói lửa, truyền thêm sinh lực ngàn năm của tổ tiên vào huyết quản những người đang cầm giáo, giữ vững linh hồn bất khuất của Làng Bàn.

Biển lửa ngập trời, thành đất vỡ cờ rơi

Thế nhưng, một đàn hổ dũng mãnh đến đâu cũng khó lòng chống chọi mãi với một bầy sói đói hàng chục vạn con vây cắn ngày đêm không nghỉ. Viên đại tướng nhà Hán đứng trên đồi cao quan sát, tức giận đến mức đập gãy nát cán roi ngựa khi thấy đội Thiết Kỵ tinh nhuệ bị đầm lầy và tên đồng Lạc Việt tiêu diệt quá nửa. Nhận ra không thể khuất phục được ý chí sắt đá của người Làng Bàn bằng lối đánh thông thường, tên tướng giặc liền sử dụng đến thủ đoạn đê hèn, tàn độc và vô nhân tính nhất: Lấy dân lành làm bia đỡ tên và dùng máy bắn lửa!
Sáng ngày thứ tư, quân Hán đột nhiên ngừng tấn công. Tiếng tù và rợn ngợp lại cất lên. Từ phía sau trận tuyến giặc, hàng ngàn người dân Việt vô tội bị bắt từ các bản làng lân cận bị lùa ra đi trước mũi quân tiên phong! Đó là những cụ già lưng còng tóc bạc, những người phụ nữ đang mang thai, và cả những đứa trẻ thơ đang khóc ngất vì kinh hãi. Lũ giặc Hán mất hết nhân tính dùng đao kiếm sắc lẹm đâm vào lưng những người đi chậm, ép hàng ngàn đồng bào máu mủ ấy phải tiến lên làm "lá chắn sống" để đỡ tên đồng cho chúng tiến sát lũy tre Làng Bàn!
Đứng trên bờ lũy đất nện phía sau rặng tre, Bôn Lang và hàng ngàn xạ thủ Lạc Việt đồng loạt sững sờ, hai cánh tay đang giương nỏ bỗng buông thõng xuống. Những bàn tay từng không chút run rẩy khi chém đầu giặc Bắc nay run lên bần bật!Nước mắt đau đớn trào ra trên những gương mặt sạm đen vì khói lửa. Bôn Lang cắn chặt môi đến bật máu tươi. Bắn sao được? Làm sao những người con Lạc Việt có thể nhẫn tâm bóp lẫy nỏ, bắn những mũi tên đồng tẩm độc vào chính ngực của cha mẹ, anh em, đồng bào cùng chung bọc trứng Âu Cơ của mình?!
Chỉ chờ khoảnh khắc quân phòng thủ Làng Bàn chùn tay hạ nỏ, tên đại tướng nhà Hán nở nụ cười man rợ, phất mạnh lá cờ lệnh màu đen. Lập tức, hàng trăm cỗ máy bắn đá khổng lồ đã được chúng lén lắp đặt từ đêm qua đồng loạt giương cánh tay gỗ lên trời. Thay vì bắn đá tảng, chúng đặt lên đó hàng ngàn vò đất nung chứa đầy dầu thông trộn lưu huỳnh và nhựa ráy đang bốc lửa ngùn ngụt!
"Vù... vù... Ầm!!!"
Hàng ngàn vò lửa bay vút qua đầu đám đông dân lành, xé toạc bầu trời rồi rơi sầm sập vào bên trong lũy tre Làng Bàn!Vò đất nung vỡ tan, dầu thông bắn tung tóe khắp nơi, gặp gió thu hanh khô liền bùng lên thành một biển lửa khổng lồ.Ngọn lửa quái ác bén nhanh như chớp lên những mái nhà sàn lợp lá cọ, quấn chặt lấy những lũy tre xanh, thiêu rụi các kho thóc gạo dự trữ. Thứ lửa dầu thông của giặc không thể dập tắt bằng nước thường; dân làng càng tạt nước, dầu nổi lên mặt nước càng làm ngọn lửa lan rộng dữ dội hơn, đỏ rực như máu nhuộm cả bầu trời.
Ốc đảo Làng Bàn thanh bình phút chốc hóa thành biển lửa ngút trời! Tiếng gào khóc xé lòng của người già và trẻ nhỏ bị kẹt trong đám cháy vang thấu tầng mây. Các chiến binh Lạc Việt sau ba ngày đêm tử chiến không chợp mắt, nay bị khói độc hun mù mắt, lồng ngực bỏng rát. Đúng lúc ấy, hàng chục vạn bộ binh giáp sắt của nhà Hán đạp lên xác những người dân vô tội phía trước, ồ ạt tràn qua những đoạn lũy tre đã cháy sập, đánh thốc vào trung tâm làng!
Giữa sân đình mù mịt khói lửa, vị Bồ Chính già cùng đội quân quyết tử tả xung hữu đột giữa vòng vây của hàng trăm tên lính Hán. Thanh kiếm đồng gia truyền trong tay ông đã sứt mẻ, nhuốm đặc máu giặc. Nhưng rồi, một mũi tên sắt từ trong đám khói bắn lén tới, cắm phập vào bả vai ông. Ngay lập tức, ba ngọn giáo dài của quân Hán từ ba phía đâm xuyên qua tấm ngực trần xăm hình Rồng thiêng của vị thủ lĩnh!
Vị Bồ Chính Làng Bàn khuỵu một chân xuống nền đất quê hương. Một ngụm máu đỏ tươi trào ra nơi khóe miệng, nhưng đôi mắt hổ của ông vẫn mở trừng trừng, sáng quắc niềm kiêu hãnh tột cùng của dòng dõi Bách Việt. Không cho phép mình ngã rạp dưới chân lũ cướp nước, ông dồn chút sinh lực cuối cùng, hai tay nắm chặt đốc kiếm, cắm phập lưỡi kiếm đồng xuống nền đá sân đình làm trụ đỡ! Vị thủ lĩnh già trút hơi thở cuối cùng trong tư thế đứng sừng sững hiên ngang giữa vòng vây quân thù, hóa thành một bức tượng đài bất tử giữa khói lửa điêu tàn của đất Tổ.
Ngay khoảnh khắc ấy, trên nóc mái đình đang cháy rực, lá cờ thêu hình chim Lạc sải cánh quanh Mặt Trời bị ngọn lửa tàn nhẫn nuốt chửng, gãy gập rồi rơi xuống giữa đống tro tàn.
Nước mắt nuốt vào trong, bi kịch bắt đầu
Thành đất vỡ nát! Lũy tre cháy rụi! Làng Bàn đã thất thủ!
Quân Hán tràn vào khắp các ngõ xóm Làng Bàn như bầy thú dữ sổ lồng. Để trả thù cho sự thiệt hại nặng nề ngoài bãi lầy sông Thao, chúng điên cuồng vung đao tàn sát người già trẻ nhỏ, đốt sạch đền miếu, lục soát cướp bóc mọi kho tàng.Đau đớn hơn cả, những chiếc trống đồng thiêng liêng – báu vật kết tinh trí tuệ và linh hồn của đất nước Văn Lang – Âu Lạc – bị lũ giặc dùng búa tạ bằng sắt đập vỡ nát, tiếng đồng vỡ ngân lên những âm thanh bi thương như tiếng nấc nghẹn của non sông!
Giữa biển lửa ngút trời, Bôn Lang toàn thân bê bết máu thù và bùn đen, trên người chằng chịt hàng chục vết đao chém, vẫn như một con mãnh hổ điên cuồng chiến đấu để mở đường về phía trạm cứu thương. Khi thanh kiếm đồng trong tay gãy đôi, anh gầm lên dữ dội, lao vào dùng đôi tay trần rắn như thép bẻ gãy cổ hai tên lính Hán cao lớn!
Nhưng sức người có hạn trước biển quân thù đông như kiến. Từ phía sau làn khói đặc, một toán lính Hán bất ngờ quăng chụp xuống người anh một tấm lưới lớn bện bằng gân trâu tẩm dầu và gai sắt! Hàng chục tên giặc lập tức ùa tới, dùng cán giáo dài đâm thúc và đè nghiến tấm thân vạm vỡ của chàng dũng sĩ xuống mặt đất.
Bôn Lang gầm lên như rồng mắc cạn, vùng vẫy dữ dội làm những chiếc gai sắt trên lưới xé toạc da thịt, máu tuôn đầm đìa. Đôi mắt anh hằn lên những tia máu đỏ rực, phẫn uất đến tột cùng khi nhìn qua màn khói, thấy lũ giặc Hán vừa đạp tung cánh cửa gỗ lim của khu nhà cứu thương bên cạnh nhà vị Bồ Chính!
Từ trong đám cháy mù mịt, Thị Chanh bị hai tên lính Hán to lớn nắm tóc lôi xềnh xệch ra ngoài sân đất. Tấm áo vải nâu mộc mạc trên người cô đã bị xé rách tươm, gương mặt thanh tú lấm lem tro bụi và rớm máu vì những vết cào xước. Thế nhưng, trước mũi đao kề cổ, người con gái Làng Bàn ấy tuyệt nhiên không rơi một giọt nước mắt yếu đuối, không hề thốt ra nửa lời van xin! Cô ngẩng cao đầu, đôi mắt sáng quắc nhìn thẳng vào mặt lũ giặc cướp nước bằng ánh nhìn sắc lẹm, khinh bỉ và ngời ngời khí phách của người con gái dòng dõi Tiên Rồng – thà làm ngọc nát chứ quyết không chịu làm ngói lành!
"Em Chanh!!!"
Bôn Lang gào lên tên người thương, tiếng gọi uất nghẹn xé toạc cả cuống họng, đau đớn như có vạn mũi dao đâm nát lồng ngực! Nhìn về phía Bôn Lang đang bị đè dưới lưới sắt, đôi mắt kiên cường của Thị Chanh chợt ánh lên một tia xót thương vô hạn, đôi môi rớm máu của cô mấp máy gọi khẽ: "Anh Bôn... Phải sống..."
Bôn Lang nghiến răng đến bật máu, dồn toàn bộ sức lực bình sinh gồng mình trườn về phía Thị Chanh, bất chấp hàng trăm mũi gai sắt đang cày xé thịt da. Nhưng ngay lúc ấy, hàng loạt cán giáo bọc sắt nặng nề của lũ giặc đã giáng xuống đầu và lưng anh như mưa búa! Chàng dũng sĩ sông Thao hộc ra một ngụm máu tươi đỏ thẫm, trước mắt tối sầm lại, chỉ còn kịp nhìn thấy bóng dáng người con gái mình yêu thương nhất bị lũ quỷ dữ lôi khuất vào màn khói đen đặc trước khi lịm đi trong nỗi đau đớn tột cùng...
Mặt trời chiều hôm ấy từ từ chìm xuống sau dãy núi Tản Viên xa xăm, nhuộm cả bầu trời vùng đất Lạc Việt và mặt nước sông Thao thành một màu đỏ ối bi thương và u uất. Vầng mặt trời chiều đỏ quạch ấy chẳng khác nào con mắt của trời xanh đang ứa lệ máu, xót thương cho số phận bi thảm của Làng Bàn, và khóc cho mối tình tuyệt đẹp vừa chớm nở của đôi trai tài gái sắc đã phải chịu cảnh chia lìa sống chết giữa lúc nước mất nhà tan!
Làng Bàn – thành lũy tinh hoa cuối cùng trên đất Tổ Phong Châu – đã sụp đổ trong biển lửa. Những ánh hào quang rực rỡ còn sót lại của thời đại Văn Lang – Âu Lạc chính thức bị bóng đêm dày đặc của ách đô hộ phương Bắc nuốt chửng.Tiếng trống đồng oai hùng đã tạm thời im bặt, nhường chỗ cho tiếng xiềng xích loảng xoảng và tiếng khóc than ai oán của một dân tộc đang bước vào đêm trường thử thách khốc liệt nhất lịch sử.
Thế nhưng, đứng trên đống tro tàn của sự bạo ngược, lũ giặc Hán kiêu ngạo kia không bao giờ hiểu được một chân lý vĩnh hằng trên lãnh thổ phương Nam của người Việt: Gươm đao của chúng có thể chém ngã những thân người, lửa độc của chúng có thể thiêu rụi những lũy tre, nhưng hạt giống bất khuất của nòi giống Rồng Tiên đã kịp thời cắm rễ sâu vào từng tấc đất, từng mạch nước ngầm và hòa vào máu thịt của những người còn sống sót! Đại tộc Việt không hề chết; họ chỉ đang nén chặt tiếng nấc vào lòng, âm thầm thu mình lại để giữ gìn tiếng nói, phong tục và huyết thống, chờ đợi ngày thổi bùng lên ngọn lửa quật khởi vĩ đại, thiêu rụi toàn bộ dã tâm đồng hóa của phương Bắc sau ngàn năm nô lệ !

CHƯƠNG 2: TRỐNG ĐỒNG VANG VỌNG VĂN LANG – THIÊN TÌNH SỬ LÀNG BÀN VÀ BÓNG MÂY ĐEN BIÊN ẢI

Vòng luân hồi của lũ cướp nước và dặm trường huyết sử phương Bắc

Để thấu tỏ vì sao ngọn lửa phục thù trên vùng đất phương Nam của người Việt lại cháy rực và bền bỉ đến nhường ấy qua vạn dặm thời gian, không thể chỉ nhìn vào những trang sử cận đại, mà phải phóng tầm mắt ngược về dải đất phía Bắc núi Ngũ Lĩnh sau ngày đại tộc Bách Việt đẫm máu thiên di.
Nơi cố hương phương Bắc thuở trước, các bộ tộc Việt dưới sự trị vì của hậu duệ vua Đế Nghi vốn đã dựng xây nên một nền văn minh nông nghiệp rực rỡ từ lưu vực Hoàng Hà đến Trường Giang, lấy tiếng khèn bầu làm niềm vui, lấy nhịp chày giã gạo làm nhịp đập trái tim. Thế nhưng, kể từ ngày liên minh bộ lạc du mục của Hiên Viên từ vùng thảo nguyên sương tuyết tràn xuống đánh chiếm đất đai, biến đồng ruộng thành bãi chiến trường, vùng Trung Nguyên và Giang Nam đã vĩnh viễn rơi vào vòng xoáy bạo tàn của những kẻ tôn thờ gươm đao.
Trên mảnh đất thấm đẫm máu và nước mắt của người Bách Việt thuở ấy, hậu duệ của Hiên Viên bắt đầu dựng lên những đế chế nối tiếp nhau bằng sắt và máu. Bản tính tham lam và hiếu sát đã đẩy chúng vào những vòng luân hồi cướp bóc, thôn tính lẫn nhau không hồi kết. Từ triều đại nhà Hạ khởi đầu bởi Hạ Vũ đến thời bạo chúa Hạ Kiệt suy tàn, giang sơn phương Bắc lại đổi chủ khi Thành Thang dấy binh lập nên nhà Ân Thương. Rồi khi Trụ Vương đắm chìm trong tửu sắc và hình phạt tàn khốc, nhà Chu lại nổi lên lật đổ. Kinh đô của chúng liên tục dời đổi qua các vùng đất, không ngừng mở rộng bờ cõi bằng vó ngựa và mũi giáo.
Các vương triều phương Bắc cứ thế thay nhau phế lập, chém giết để xưng bá. Thế nhưng, dẫu kẻ nào khoác lên mình tấm hoàng bào, dẫu triều đại nào ngự trên ngai vàng, thì cái dã tâm bành trướng và khát vọng truy sát, nuốt chửng cho bằng hết huyết mạch của tộc Việt ở bờ cõi phương Nam vẫn ngùn ngụt cháy trong huyết quản của chúng!

Kỷ nguyên hoàng kim: Trống đồng vang vọng Văn Lang

Trong khi phương Bắc chìm đắm trong khói lửa của sự thay triều đổi đại, thì trên lãnh thổ Lạc Việt phương Nam, cuộc dung hợp vĩ đại giữa các nhánh tinh hoa Bách Việt vượt Ngũ Lĩnh và cư dân Lạc Việt bản địa nơi châu thổ sông Hồng đã đơm hoa kết trái, mở ra một thời kỳ hoàng kim rực rỡ chưa từng có: Kỷ nguyên Văn Lang thịnh trị!
Dưới sự trị vì nhân từ và anh minh của mười tám đời Hùng Vương, cùng sự phụ tá đắc lực của hệ thống Lạc Hầu, Lạc Tướng và các vị Bồ Chính, Già Làng khắp mười lăm bộ, giang sơn Văn Lang hiện lên như một bức tranh thái bình, no ấm. Những vùng đầm lầy hoang sơ thuở nào nay đã hóa thành những cánh đồng Lạc điền thẳng cánh cò bay, lúa chiêm lúa mùa trĩu hạt nương theo con nước thủy triều lên xuống. Trên đỉnh Nghĩa Lĩnh linh thiêng nơi kinh đô của Văn Lang ở đất Phong Châu, đàn tế Trời Đất ở điện Kính Thiên quanh năm hương khói nghi ngút, kết nối tâm linh của cả dân tộc với thần linh tiên tổ. Các Vua Hùng dạy dân cày cấy, trị thủy, thuần dưỡng muông thú. Khắp cõi Văn Lang từ miền núi đến miền xuôi, dân tình thuần hậu, đường không nhặt của rơi, đêm nằm không cần đóng cửa, cuộc sống sung túc đủ đầy.
Đặc biệt, sự kết hợp giữa trí tuệ luyện kim phương Bắc và khoáng sản trù phú trên đất Lạc Việt đã đưa nghệ thuật đúc đồng Văn Lang đạt tới cảnh giới xuất thần nhập hóa. Hàng ngàn chiếc trống đồng thau uy nghiêm ra đời; mặt trống khắc họa rực rỡ ngôi sao Mặt Trời, đàn chim Lạc sải cánh bay vòng bất tận, hình ảnh những chiến binh đội mũ lông chim cầm giáo múa khiên, cùng những đoàn chiến thuyền rẽ sóng ra khơi. Trống đồng không còn đơn thuần là nhạc khí hay lễ khí, mà đã trở thành bộ quốc sử đúc bằng đồng thau không lời, khắc ghi trọn vẹn quyền uy, bản lĩnh và linh hồn bất diệt của nòi giống Tiên Rồng!
Người Việt thời ấy giữ trọn tục xăm mình truyền thống. Những nam nhân cường tráng đều dùng chàm xăm lên ngực, lên lưng và đùi những hoa văn giao long, thủy quái uy dũng. Bề ngoài, đó là thuật ngụy trang để khi lặn xuống sông sâu biển cả không bị thuồng luồng, cá dữ sát hại; nhưng sâu thẳm bên trong, từng mũi kim châm vào da thịt chính là một lời thề khắc cốt ghi tâm: Dẫu trải qua vạn kiếp ngàn đời, tuyệt đối không bao giờ quên mình là hậu duệ của Rồng tiên thừa kế chính thống của đại tộc Bách Việt!

Khói lửa Đồ Thư và khúc bi ca thành Cổ Loa nước Âu Lạc

Khi nhà Chu ở phương Bắc suy vi, cõi Trung Nguyên vỡ vụn thành cục diện Xuân Thu – Chiến Quốc, nơi bảy nước hùng mạnh điên cuồng chém giết suốt mấy trăm năm. Và rồi, từ lò lửa chiến tranh tàn khốc ấy, một bạo chúa hung hãn bậc nhất lịch sử xuất hiện: Tần Thủy Hoàng Doanh Chính! Với đội quân hổ lang khát máu, nhà Tần lần lượt thôn tính sáu nước, thâu tóm toàn bộ phương Bắc về một mối.
Tham vọng của Doanh Chính không dừng lại ở dãy Ngũ Lĩnh. Hắn lập tức chĩa mũi gươm đẫm máu về phương Nam, sai viên hung tướng Đồ Thư thống lĩnh năm mươi vạn đại quân, cờ xí che rợp mặt trời, chia làm năm đạo ồ ạt vượt núi tiến đánh lãnh thổ của người Việt và nhà nước Văn Lang!
Một lần nữa, vận mệnh nòi giống lại đứng trước thử thách sinh tử. Nhưng đây là mảnh đất cuối trời, con cháu Rồng Tiên không còn đường lùi nữa! Dưới sự thống lĩnh kiệt xuất của vị thủ lĩnh bộ tộc Âu Việt là Thục Phán, quân dân hai tộc Âu Việt và Lạc Việt đã kết thành một khối sắt đá. Dựa vào địa thế rừng thiêng nước độc, núi cao sông sâu, tổ tiên ta thực hiện kế sách vườn không nhà trống, ngày ẩn vào rừng rậm, đêm bất ngờ tập kích. Suốt mười năm ròng rã, những trận mưa tên đồng tẩm nhựa cây độc bắn ra từ nỏ cứng đã khiến quân Tần tiến thoái lưỡng nan, lương thảo tuyệt kiệt. Để rồi trong một đêm sương mù dày đặc, mũi tên đồng của người Việt đã xuyên thủng yết hầu Đồ Thư! Năm mươi vạn quân Tần đại bại, thây phơi đầy núi rừng, máu trôi đỏ cả sông suối, làm chấn động cả triều đình Hàm Dương.
Sau đại thắng lừng lẫy ấy, nhận thấy mệnh trời của triều đại Hùng Vương đã trọn và uy đức của Thục Phán vang dội khắp cõi, Hùng Vương thứ mười tám là Hùng Duệ Vương đã quyết định nhường ngôi. Trên đỉnh Nghĩa Lĩnh linh thiêng, trước điện Kính Thiên mây trắng vờn quanh, Thục Phán dựng hai cột đá thề, quỳ xuống dõng dạc tuyên thệ: "Nguyện có Hoàng thiên Hậu thổ chứng giám, giang sơn cõi Việt trường tồn, miếu thờ Hùng Vương vạn đại khói hương! Nếu sai lời thề, nguyện bị búa rìu sấm sét đánh tan!"
Kế đó, ngài hợp nhất hai bộ tộc Âu Việt và Lạc Việt, lập nên nhà nước Âu Lạc, lên ngôi xưng là An Dương Vương, dời đô từ vùng núi Phong Châu xuống đồng bằng Phong Khê, tiếp nối trọn vẹn chính thống và tinh hoa ngàn năm của Văn Lang.
Nhưng sóng gió lịch sử vẫn chưa buông tha bờ cõi phương Nam của người Việt! Nhà Tần sụp đổ, nhà Hán nổi lên chiếm giữ Trường An, còn ở vùng Phiên Ngung phía Bắc biên ải, viên quan cũ nhà Tần là Triệu Đà nhân lúc loạn lạc đã cát cứ lập ra nước Nam Việt, ngày đêm nhăm nhe thôn tính Âu Lạc.
Dẫu An Dương Vương có thành Cổ Loa chín vòng xoáy trôn ốc kiên cố tựa thần xây, dẫu có lẫy Nỏ Thần Liên Châu (Linh Quang Kim Trảo Thần Nỗ) một phát bắn ra vạn mũi tên đồng khiến quân Triệu Đà nhiều phen đại bại, nhưng cơ đồ rốt cuộc lại sụp đổ từ bên trong bởi mưu sâu kế hiểm của giặc Bắc! Lợi dụng tấm lòng nhân hậu và sự mất cảnh giác của nhà vua lúc tuổi già, Triệu Đà dùng kế giảng hòa, cho con trai là Trọng Thủy sang cầu hôn công chúa Mỵ Châu. Bi kịch tình yêu Mỵ Châu – Trọng Thủy đã khiến lẫy nỏ thần bị đánh tráo. Khi quân Triệu Đà bất ngờ tràn sang lần nữa, thành Cổ Loa thất thủ chìm trong biển máu. Hình ảnh vị vua già cõng con gái phi ngựa về phương Nam, rồi rút kiếm chém người con vô tình tiếp tay cho giặc trước khi theo thần Kim Quy rẽ nước bước xuống biển Đông đã khép lại trang sử độc lập tự chủ của Âu Lạc, đẩy dân tộc bước vào đêm trường Bắc thuộc đầy uất hận!

Làng Bàn – Ốc đảo kiên trung bảo lưu hồn cốt Tiên Rồng

Xuyên suốt dòng chảy cuồn cuộn của mấy ngàn năm huyết sử ấy – từ thuở Hùng Vương dựng nước Văn Lang, băng qua mười năm khói lửa diệt quân Tần Đồ Thư, cho đến ngày thành Cổ Loa sụp đổ và nhà Hán vươn vòi bạch tuộc thôn tính cả cõi Lạc Việt – vẫn có một vùng đất âm thầm tồn tại hiên ngang như một pháo đài bất khả xâm phạm: Làng Bàn!
Nằm ẩn mình nơi giao thoa giữa miền sơn cước hùng vĩ và vùng đồng bằng châu thổ, Làng Bàn hiện lên trù phú và linh thiêng bậc nhất. Nơi đây núi non trùng điệp bao bọc bốn bề tạo thành thế "rồng cuộn hổ ngồi", phía trước có dòng Thao Giang đỏ nặng phù sa uốn lượn mềm mại như một dải lụa đào ôm lấy thôn xóm. Mỗi khi triều đại trung ương biến động hay khi giặc phương Bắc tràn sang đốt phá đền đài, những bậc đại trí giả, những thợ đúc đồng kiệt xuất và những huyết mạch vương giả thuần khiết nhất của hai dòng Âu – Lạc đều bí mật lui về đây ẩn náu.
Làng Bàn trở thành nơi hội tụ đông đảo nhất những gia tộc truyền thừa trực tiếp từ giới tinh hoa Bách Việt vượt Ngũ Lĩnh năm xưa và dòng dõi các Lạc Hầu, Lạc Tướng thời Hùng Vương. Đứng đầu cai quản làng là một vị Bồ Chính uy vọng cùng hội đồng Già Làng. Vị Bồ Chính đương nhiệm tuổi trạc ngũ tuần, tướng mạo uy nghiêm với râu hùm hàm én, văn võ song toàn. Ông chính là người canh giữ mật thất của làng – nơi cất giấu những bộ thẻ tre khắc chữ cổ mang từ hồ Động Đình thuở trước, những bản vẽ lẫy nỏ Liên Châu của thành Cổ Loa, cùng những khuôn đúc trống đồng tinh xảo nhất.
Bất chấp bên ngoài kia lãnh thổ Lạc Việt đang rên xiết dưới ách cai trị của quan lại đô hộ phương Bắc, bên trong lũy tre xanh như thành đồng của Làng Bàn, trai tráng vẫn ngày đêm bí mật rèn giáo đồng, luyện bắn nỏ; gái làng vẫn ươm tơ dệt lụa, tiếng thoi đưa lách cách hòa cùng câu hát Xoan, hát Ghẹo vang vọng cả khúc sông Thao. Làng Bàn sừng sững tồn tại giữa giông bão như ngọn hải đăng cuối cùng, giữ gìn trọn vẹn ngọn lửa văn hiến và ý chí phục quốc chưa bao giờ tắt của con cháu Rồng Tiên!

Mối tình chớm nở dưới bóng trăng Thao Giang

Vị Bồ Chính Làng Bàn có một người con gái độc nhất tên là Thị Chanh. Nàng không chỉ sở hữu dung nhan tuyệt sắc tựa trăng rằm, làn da trắng ngần như ngọc sáng, mái tóc dài đen nhánh lúc nào cũng thoang thoảng hương hoa bưởi, mà còn toát lên cốt cách đoan trang, khí chất cao quý của bậc tiểu thư dòng dõi trâm anh. Từ thuở lên năm, Thị Chanh đã được cha truyền dạy chữ viết cổ trên thẻ tre, thông tỏ kinh sử của tổ tiên từ thời Động Đình – Xích Quỷ và thấu hiểu nỗi đau mất nước của giống nòi. Đôi mắt nàng trong veo như nước hồ thu, nhưng ẩn sâu dưới hàng mi cong vút ấy là một trí tuệ sắc sảo và niềm kiêu hãnh không chịu khuất phục trước bất kỳ cường quyền nào.
Và nếu Thị Chanh là đóa hoa ngọc lan cao quý nhất của Làng Bàn, thì Bôn Lang chính là con tuấn mã kiêu hùng nhất nơi bờ sông Thao! Bôn Lang mồ côi cha mẹ từ nhỏ trong một trận càn của giặc Bắc, nhưng trong huyết quản chàng chảy cuộn dòng máu của một gia tộc Lạc Tướng lừng lẫy từng sát cánh cùng An Dương Vương giữ thành Cổ Loa. Ở tuổi đôi mươi, chàng vươn mình cao lớn vạm vỡ như cây lim giữa đại ngàn, tấm ngực trần săn chắc chạm trổ hình xăm Rồng thiêng uốn lượn sống động. Bôn Lang là hiện thân hoàn mỹ nhất của thế hệ người Việt mới: mang sức mạnh cơ bắp cuồn cuộn và bản năng sinh tồn mãnh liệt của dũng sĩ Lạc Việt, kết hợp cùng bộ óc mưu lược nhạy bén của bậc trí giả Bách Việt. Chàng có thể lặn một hơi qua sông Thao Giang đang mùa nước lũ, tay không vật ngã hổ dữ trên rừng, nhưng khi đêm về lại biết gõ nhịp ống tre, cất giọng hát trầm ấm làm say đắm lòng người.
Mối lương duyên trời định của đôi trai tài gái sắc bắt đầu vào một đêm hội giã cốm mừng lúa mới giữa mùa thu. Dưới ánh trăng rằm tháng Tám vằng vặc dát bạc lên mặt sóng sông Thao, giữa vòng người nhảy múa quanh đống lửa lớn và tiếng trống đồng rộn rã, Bôn Lang đầu chít khăn điều, tay nâng chiếc khèn bầu bước ra giữa sân hội. Chàng dồn hơi thổi lên một khúc nhạc giao duyên cổ xưa của đất Phong Châu. Tiếng khèn lúc réo rắt vút cao như cánh chim Lạc gọi bầy trên đỉnh Tản Viên, lúc lại trầm hùng, da diết như tiếng sóng vỗ bờ Động Đình thuở trước.
Trên đài gỗ cao dành cho gia quyến Bồ Chính, Thị Chanh khẽ vén bức rèm trúc nhìn xuống. Giữa biển người chập trùng dưới ánh lửa hồng, bốn mắt họ bất chợt chạm nhau! Khoảnh khắc ấy, vạn vật đất trời như ngừng chuyển động. Trong mắt Bôn Lang, Thị Chanh hiện lên thanh khiết và rực rỡ như thần nữ giáng trần; còn trong tim Thị Chanh, bóng dáng chàng trai ngực xăm giao long đứng giữa ánh trăng chẳng khác nào hóa thân của Đức Lạc Long Quân thuở hồng hoang.
Kể từ đêm hội ấy, mỗi độ trăng lên trên sóng nước Thao Giang, Bôn Lang lại một mình chèo chiếc thuyền độc mộc lướt nhẹ đến dưới bến nước sau tư dinh Bồ Chính, dùng mái chèo gõ lên mạn thuyền ba tiếng làm hiệu. Thị Chanh tựa bên song cửa lầu sàn, mỉm cười e ấp thả xuống mặt nước một nhành hoa sim tím miền trung du thay lời ước hẹn. Tình yêu của họ trong trẻo như sương sớm đọng trên lá lúa, nhưng cũng mãnh liệt và cuộn trào như thác ghềnh sông Đà. Đôi trẻ nắm tay nhau dưới bóng trăng, nguyện thề có thần sông thần núi chứng giám, đợi đến mùa gặt sang năm sẽ chính thức thưa chuyện cùng cha để nên duyên chồng vợ.

Áng mây đen từ Trường An và vó ngựa Hán triều

Thế nhưng, tạo hóa trớ trêu thường không dung thứ cho những vẻ đẹp quá đỗi toàn bích giữa thời loạn thế. Ốc đảo bình yên Làng Bàn dẫu ẩn kín giữa non xanh nước biếc cũng không thể che giấu mãi ánh hào quang trước cặp mắt cú vọ của đế quốc Đại Hán phương Bắc.
Sau khi thôn tính nhà Triệu và đặt ách đô hộ lên vùng đất Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, triều đình nhà Hán không ngừng tung mạng lưới mật thám giả dạng thương nhân đi sục sạo khắp các bản làng người Việt để tìm kiếm tàn dư quý tộc cũ. Một toán mật thám Hán triều đã lần theo dòng Thao Giang và phát hiện ra sự trù phú cùng khí thế ngầm của Làng Bàn. Chúng lập tức thay ngựa ngày đêm, vượt vạn dặm đường về tận kinh thành Trường An dâng mật tấu lên Hoàng đế nhà Hán:
"Muôn tâu Bệ hạ! Vùng đất Lạc Việt phương Nam ngỡ là chốn rừng thiêng nước độc, ngờ đâu dọc bờ sông Thao lại có một vùng gọi là Làng Bàn lúa thóc đầy bồ, đồng thau chất đống. Nguy hiểm hơn cả, nơi đây chính là sào huyệt quy tụ những huyết mạch tinh hoa nhất của dòng dõi Bách Việt và quý tộc Văn Lang – Âu Lạc năm xưa! Chúng không hề bị đồng hóa mà vẫn giữ chữ viết riêng, tôn thờ trống đồng, tự xưng là nòi giống Rồng Tiên, trai tráng ngày đêm bí mật rèn giáo đúc nỏ. Nếu triều đình không sớm xuất đại quân san phẳng Làng Bàn, nhổ cỏ tận gốc, e rằng chỉ mươi năm nữa, ngọn lửa từ ngôi làng ấy sẽ thiêu rụi toàn bộ các quận huyện phương Nam của Đại Hán!"
Trên điện Vị Ương nguy nga ở Trường An, Hán đế nghe xong mật tấu thì mặt biến sắc, cơn thịnh nộ bùng lên dữ dội.Hắn đập mạnh tay làm vỡ nát chén ngọc trên án thư, tuốt thanh bảo kiếm chém phăng một góc bình phong, gầm lên:"Quả nhiên lũ hậu duệ Bách Việt vẫn chưa tuyệt giống! Truyền thánh chỉ của Trẫm: Lập tức điều động năm mươi vạn đại quân tinh nhuệ, trang bị giáp sắt và nỏ cứng, giao cho các mãnh tướng tàn bạo nhất thống lĩnh, cấp tốc tiến vây Làng Bàn! Phàm là nam đinh và quý tộc nơi đó, chém sạch không chừa một mống! Trống đồng phải nấu chảy, kinh sách thẻ tre phải đốt thành tro bụi! Trẫm muốn hai chữ 'Rồng Tiên' phải vĩnh viễn biến mất khỏi thế gian, bắt lũ người phương Nam đời đời kiếp kiếp phải cúi đầu làm trâu ngựa cho Đại Hán!"
Đêm hôm ấy tại Làng Bàn, trời đang quang tạnh không một gợn gió, bỗng nhiên mặt sông Thao Giang cuộn sóng dữ dội, vỗ ầm ầm vào bờ đất. Bôn Lang đứng trên bến nước quen thuộc, ngẩng đầu nhìn về bầu trời phương Bắc thì thấy một vệt sao chổi đỏ quạch như máu rạch ngang màn đêm, kèm theo đám mây đen kịt ùn ùn kéo tới nuốt chửng ánh trăng rằm.
Chàng siết chặt chuôi thanh kiếm đồng bên hông, vòng tay ôm lấy bờ vai mảnh mai của Thị Chanh đang khẽ run lên trong gió lạnh. Đôi mắt người thiếu nữ nhìn về phía rừng xa, giọng nàng nghẹn lại đầy bất an: “anh Bôn ơi... Đêm nay sao bầu trời sầu thảm, sóng sông Thao gầm gào dữ tợn thế! Lòng em nóng như lửa đốt, cảm giác như có một bàn tay đen tối to lắm đang từ phương Bắc vươn xuống, chực chờ bóp nghẹt sinh khí của Làng mình..."
Bôn Lang kéo người thương sát vào lồng ngực ấm nóng có xăm hình Rồng thiêng của mình, giọng chàng trầm đục nhưng rắn rỏi như vách đá núi Tản: “Em Chanh đừng sợ! Dù bầu trời này có sập xuống, đôi vai của anh cũng nguyện chống đỡ để che chở cho em. Huyết mạch Bách Việt tìm về tới vùng đất Phong Châu – sông Thao này là đã đứng ở tận cùng bờ cõi rồi, sau lưng là mồ mả ông cha, không còn nơi nào để lùi nữa! Nếu lũ giặc phương Bắc dám đem gót sắt giẫm vào Làng mình, anh sẽ cho chúng nếm mùi mũi tên đồng tẩm máu nóng của con cháu Rồng thiêng!"
Thế nhưng, cả đôi uyên ương trẻ tuổi lẫn người dân Làng Bàn đều không thể lường hết được quy mô tàn khốc của cơn cuồng phong sắp ập xuống. Chỉ vài ngày sau, khi ánh chiều tà vừa nhuộm đỏ đỉnh đồi trung du, từ phía biên ải và dọc theo thượng nguồn sông Thao, một đám mây bụi vàng khổng lồ bỗng bốc lên cuồn cuộn, che khuất cả ánh mặt trời!Tiếng hàng vạn vó ngựa chiến nện rầm rập làm rung chuyển mặt đất, hòa lẫn tiếng giáp sắt và gươm giáo va chạm loảng xoảng lạnh thấu xương tủy. Trên các chòi canh cao vút quanh làng, lửa hiệu báo nguy đồng loạt bùng cháy đỏ rực cả một góc trời!
Từ trên đỉnh đồi trung tâm Làng Bàn, tiếng trống đồng đại cổ do đích thân vị Bồ Chính gióng lên bỗng nổ vang như sấm rền! Không còn là nhịp trống khoan thai mừng mùa lúa chín hay gọi bạn đêm trăng, mà là hồi trống trận dồn dập, bi tráng, thúc giục hàng ngàn chàng trai Lạc Việt lập tức buông cày cuốc, nắm chặt giáo đồng và nỏ cứng lao ra chiến lũy.
Cánh cửa bình yên của ốc đảo Làng Bàn đã chính thức khép lại trong khói lửa ngập trời, mở ra những trang huyết lệ bi thương thống thiết bậc nhất, chia cắt hàng vạn đôi uyên ương, và đặt mối tình vừa chớm nở của Bôn Lang – Thị Chanh trước ngưỡng cửa sinh ly tử biệt!

CHƯƠNG 1: HUYẾT LỆ ĐỘNG ĐÌNH – BẢN TRƯỜNG CA CỦA NHỮNG CÁNH CHIM LẠC VỀ MIỀN CUỐI TRỜI

Ký ức vàng son bên bờ sương khói

Thuở trời đất còn hồng hoang, mây nước còn giao hòa làm một, dải đất bao la trải dài từ bờ Nam sông Trường Giang, ôm trọn lấy hồ Động Đình mênh mông bát ngát, vốn là chiếc nôi thiêng dưỡng dục của đại tộc Bách Việt. Bách Việt – hàng trăm bộ tộc anh em cùng chung một bầu máu nóng, cùng ngưỡng vọng thần Mặt Trời rực rỡ và mang trong tim tình yêu bất diệt với nền văn minh lúa nước ngàn năm.
Ấy là kỷ nguyên rực rỡ và thanh bình bậc nhất mà sử xanh còn vọng lại! Quanh hồ Động Đình thuở ấy, sóng nước biếc xanh như ngọc bích, vỗ nhịp hiền hòa qua bao mùa trăng khuyết lại tròn. Những cánh đồng lúa nước phương Nam trải dài tít tắp đến tận chân mây; mỗi độ thu về, hương lúa chín quyện vào gió Nam, thổi mát rượi cả tâm can người mở đất. Dân tộc Việt thuở sơ khai mang bản tính hiền lương mà nghĩa khí, trọng tình trọng nghĩa hơn cả vàng mười. Bình minh vừa hé, hàng ngàn chiếc thuyền độc mộc hình thoi đã xé mặt sương mù, vút đi trên sóng nước giăng câu; khi hoàng hôn buông xuống, khói lam chiều từ những nếp nhà sàn mái cong hình mui thuyền lại bốc lên nghi ngút, dệt nên một bức tranh thái bình thịnh trị giữa nhân gian.
Nhưng cốt cách và trí tuệ của người Bách Việt đâu chỉ dừng lại ở sự hiền hòa của ruộng đồng sông nước! Dưới bàn tay tài hoa của tầng lớp quý tộc, các bậc trí giả và những nghệ nhân luyện kim tuyệt thế, kỹ thuật rèn đúc khí cụ và nghệ thuật đúc đồng của tộc Việt đã vươn tới đỉnh cao chói lọi, đi trước thời đại cả trăm năm. Những chiếc trống đồng khổng lồ ra đời từ lửa đỏ và mồ hôi, mang trên mặt trống ngôi sao Mặt Trời rực sáng, khắc họa dáng hình chim thần sải cánh bay vút lên tầng không, hình trai gái giã gạo, hình chiến thuyền rẽ sóng. Mỗi độ vào mùa hội cầu mùa hay đại lễ tế Trời Đất, tiếng trống đồng lại nổi lên trầm hùng, uy chấn cả sơn hà, thức tỉnh long mạch, khẳng định niềm kiêu hãnh tự tôn và sức sống mãnh liệt của một nền văn minh rực rỡ phương Nam.
Tổ tiên ta thuở ấy đã biết khắc chữ viết riêng lên mai rùa, thẻ tre để lưu truyền sử sách; biết dùng trăm thứ thảo mộc phương Nam làm thuốc cứu người; biết nhìn sao trời, ngắm trăng non mà đoán định mưa nắng, thủy triều. Nền văn minh Bách Việt sừng sững như một viên dạ minh châu khổng lồ, tỏa hào quang chói lọi giữa cõi Giang Nam sương khói.

Cuồng phong cuộn từ phương Bắc

Nhưng hỡi ôi! Châu ngọc sáng ngời thường lọt vào mắt kẻ cường đạo, đất đai trù phú dễ bị gót giày bạo ngược dẫm đạp. Từ phương Bắc xa xôi, nơi những thảo nguyên khô cằn gió cát và vùng Hoàng Hà lạnh lẽo, các thế lực ngoại bang hung hãn truyền thừa từ nhánh Hiên Viên ngày đêm rèn binh luyện mã. Bọn chúng lớn lên trên lưng ngựa, uống máu ăn thề, lấy sự chinh phạt và cướp bóc làm lẽ sống. Khi phóng tầm mắt về phương Nam, thấy giang sơn Bách Việt gấm vóc lụa là chất cao như núi, thóc lúa đầy bồ, đồng thau sáng loáng, lòng tham không đáy của chúng liền bùng lên như ngọn lửa địa ngục.
Vào một năm mùa đông đến sớm, đất trời bỗng nổi cơn dị biến. Nước hồ Động Đình đang trong xanh bỗng chuyển màu xám xịt, cuộn sóng dữ dội. Hàng vạn cánh chim trời hoảng hốt kêu lên những tiếng bi thương, rợp trời vỗ cánh bay dạt về phương Nam. Đêm ấy, sao chổi dài hàng trượng quét ngang bầu trời, đỏ quạch như một vệt máu báo hiệu đại kiếp nạn của giống nòi.
Và rồi, giặc Bắc tràn xuống!
Đó không phải là một cuộc giao tranh phân định biên cương thông thường, mà là một cơn đại hồng thủy của gươm đao, máu và nước mắt. Hàng chục vạn kỵ binh giáp sắt đen kịt từ phương Bắc tràn xuống như bầy châu chấu khát máu. Tiếng tù và sừng thú rúc lên từng hồi man rợ, xé toạc bầu không khí thanh bình ngàn năm của đất Tổ. Mặt đất rung chuyển bần bật dưới hàng vạn vó ngựa ngoại bang. Gót sắt của chúng giẫm đến đâu, cỏ cây tuyệt diệt, xóm làng trù phú phút chốc hóa thành biển lửa ngút trời.

Chính sách tuyệt diệt: Nỗi đau thấu tận trời xanh

Dã tâm của vương triều phương Bắc bấy giờ thâm độc đến tột cùng. Tướng giặc cưỡi trên lưng ngựa ô, vung trường đao chỉ về phương Nam, ban ra đạo quân lệnh tàn bạo nhất lịch sử nhân loại: "Phàm là nam đinh tộc Việt cao hơn bánh xe ngựa, giết không tha! Phàm là quý tộc, Tộc trưởng, Thủ lĩnh, trí giả thông tuệ, chém đầu bêu chợ! Đàn bà con gái bắt làm nô tì, kinh sách thẻ tre đốt sạch, trống đồng đập nát nấu chảy!"
Lũ giặc phương Bắc hiểu quá rõ sức mạnh tiềm tàng của người Việt. Chúng khiếp sợ trí tuệ uyên thâm của các bậc hiền triết Bách Việt, và run rẩy trước khí phách quật cường của những tráng sĩ mình xăm vằn giao long. Bởi thế, chúng rắp tâm thực hiện một cuộc diệt chủng và đồng hóa tận gốc rễ! Tàn sát nam giới là để cắt đứt huyết thống giống nòi; tru di tầng lớp tinh hoa là để xóa sổ trí tuệ, lịch sử và quyền tự chủ; đập phá trống đồng là để dập tắt linh hồn dân tộc. Chúng muốn biến những người Việt sống sót thành một bầy cừu mất trí nhớ, đời đời kiếp kiếp cúi đầu làm nô lệ dưới gót giày phương Bắc.
Bi kịch giáng xuống tàn khốc đến mức quỷ khóc thần sầu, trời xanh cũng phải nhỏ lệ! Dọc hai bờ sông Tương và quanh hồ Động Đình, máu người Việt chảy đỏ ngòm cả sóng nước. Thi thể những tráng sĩ Bách Việt mình trần đóng khố, tay nắm chặt giáo đồng quyết tử bảo vệ xóm làng, chất cao như núi. Những lưỡi kiếm đồng, những mũi giáo đồng thau dẫu sắc bén đến đâu cũng đành bất lực trước chiến thuật biển người và những trận mưa tên tẩm độc của kỵ binh phương Bắc.
Tại kinh ấp của các bộ tộc Dương Việt, Điền Việt, U Việt, hàng vạn thẻ tre ghi chép lịch sử ngàn năm, y thuật và thiên văn của tổ tiên bị ném vào biển lửa, cháy rực suốt ba ngày ba đêm, khói đen che khuất cả mặt trời. Những vị Già Làng, Đại tư tế râu tóc bạc phơ, khoác áo gấm tế thần, bị giặc trói chặt vào cột đồng nung đỏ. Dù thịt da bị lóc từng mảng, các ngài vẫn không hề rên la một tiếng, đôi mắt sáng quắc nhìn thẳng vào mặt quân thù, dõng dạc cất tiếng nguyền rủa lũ cướp nước bằng tiếng mẹ đẻ cho đến hơi thở cuối cùng! Tiếng gào thét bi phẫn của bậc trượng phu, tiếng khóc xé lòng của người vợ mất chồng, người mẹ mất con hòa vào nhau, tấu lên một khúc bi ca ai oán, ám ảnh bầu trời phương Nam suốt hàng chục thế kỷ.

Huyết lệ Hội nghị: Lựa chọn của bậc đại trí đại dũng

Giữa vòng vây trùng điệp của quân thù, tại một hang đá bí mật nằm sâu trong dãy Thập Vạn Đại Sơn hùng vĩ, những đại diện tinh hoa cuối cùng của các bộ tộc Bách Việt đã bí mật hội tụ. Họ là những Tộc trưởng, Thủ lĩnh, những bậc đại trí giả mang trong mình dòng máu vương giả và trí tuệ kiệt xuất nhất của giống nòi. Những tấm áo lụa gấm ngày nào nay đã rách tươm, thấm đẫm máu khô và bùn đất. Cả thạch động đặc quánh một bầu không khí bi tráng và uất nghẹn.
Một vị dũng tướng trẻ tuổi của tộc Mân Việt, thân hình vạm vỡ chằng chịt vết thương, bước ra giữa thạch bàn, tuốt kiếm đồng chém phăng một góc đá, gầm lên như hổ dữ:"Quốc phá gia vong! Thù này không trả, thề không đội trời chung với giặc! Hỡi các bậc phụ lão, hỡi các huynh đệ! Tộc Việt ta thà làm ngọc nát còn hơn làm ngói lành! Hãy tập hợp toàn bộ nam đinh còn lại, mở đường máu xông ra quyết tử với lũ rợ Bắc một trận cuối cùng, lấy máu nóng của chúng ta tưới đẫm đất Tổ Động Đình!"
Hàng trăm cánh tay nắm chặt chuôi gươm giơ lên, tiếng hô "Quyết tử! Quyết tử!" vang rền như sấm dậy trong lòng núi. Nhưng đúng lúc bi phẫn lên tới tột đỉnh, vị Đại Già Làng của tộc Dương Việt – bậc trưởng lão trăm tuổi được tôn kính như kho tàng sống của đại tộc Bách Việt – chậm rãi chống cây trượng bước ra. Đôi mắt ngài sâu thẳm như biển hồ Động Đình, chất chứa nỗi đau của vạn sinh linh, nhưng lại tỏa ra ánh hào quang sắc lạnh của bậc đại trí.
"Khoan đã, những đứa con dũng cảm của thần Mặt Trời!" Giọng vị Đại Già Làng trầm hùng vang vọng khắp vách núi. "Các ngươi muốn đem những giọt máu tinh hoa cuối cùng của giống nòi vứt dưới móng ngựa quân thù sao? Chết cho vẹn toàn khí tiết thì dễ lắm, chỉ cần một nhát gươm vung lên là trả xong nợ nước! Nhưng nếu tất cả chúng ta – những người nắm giữ hồn cốt văn hóa, những huyết mạch lãnh đạo truyền thừa của Bách Việt – đều ngã xuống hôm nay, thì ngày mai ai sẽ dạy con cháu ta nói tiếng mẹ đẻ? Ai sẽ giữ lửa lò đúc trống đồng? Ai sẽ kể cho hậu thế nghe về cội nguồn Động Đình? Giặc Bắc muốn ta tuyệt chủng, ta lao vào chỗ chết chẳng phải là tự tay giúp chúng hoàn thành bá nghiệp hay sao? Chết vinh dễ, nén nhục tột cùng để mưu đồ đại cuộc ngàn năm mới là cái dũng tột bậc của bậc đại anh hùng!"
Cả hang đá bỗng chốc lặng ngắt như tờ. Chỉ còn tiếng lửa đuốc nổ lép bép. Những giọt huyết lệ nóng hổi lăn dài trên gò má rám nắng của những dũng sĩ từng vào sinh ra tử không chớp mắt. Họ đã bừng tỉnh. Chết lúc này là cái chết mù quáng!
"Thưa Đại Già Làng, vậy chúng ta phải đi về đâu giữa đất trời mênh mông này?" Một vị Thủ lĩnh nghẹn ngào cất tiếng.
Vị trưởng lão từ từ nâng gậy, chỉ thẳng về hướng Nam xa xăm, giọng nói sang sảng như tiếng sấm mùa xuân:"Nam tiến! Lui về cực Nam của bờ cõi Bách Việt! Vượt qua rặng Ngũ Lĩnh trùng điệp, tìm về vùng châu thổ sông Hồng mênh mông sóng nước! Nơi đó có người anh em ruột thịt Lạc Việt của chúng ta đang trấn giữ. Đất đai nơi ấy núi cao vực sâu, sông ngòi chằng chịt, rừng rậm bạt ngàn, kỵ binh rợ Bắc vốn khiếp sợ thủy chiến sẽ không thể nào càn quét! Chúng ta phải mang theo hạt giống văn minh, mang theo lửa thiêng của tổ tiên về miền cuối trời, nương nhờ đất Mẹ để bảo tồn nòi giống, hun đúc ý chí phục hưng dân tộc dù có phải chờ đợi cả ngàn năm!"
Đêm ấy, dưới ánh đuốc bập bùng, các bậc tinh hoa Bách Việt cùng cắt máu ăn thề. Họ nén chặt nỗi đau mất đất, gạt nước mắt từ biệt cố hương Động Đình. Trên vai họ không phải là vàng bạc châu báu, mà là những khuôn đúc trống đồng, những bộ thẻ tre ghi chép lịch sử, và một trái tim rỉ máu nhưng rực cháy ngọn lửa bất khuất vĩnh cửu.

Vạn dặm Trường Chinh – Máu nhuộm đỏ đèo Ngũ Lĩnh

Cuộc đại thiên di về phương Nam của giới tinh hoa Bách Việt chính là bản trường ca bi tráng và hào hùng bậc nhất buổi bình minh lịch sử. Để chạm tới đất của người Lạc Việt, đoàn người phải vượt qua dãy Ngũ Lĩnh – bức trường thành đá khổng lồ chắn ngang trời Nam, nơi đỉnh núi cao chạm mây, vực sâu vạn trượng, lam sơn chướng khí và mãng xà độc trùng rình rập từng bước chân.
Phía trước là rừng thiêng nước độc, phía sau là hàng vạn thiết kỵ phương Bắc ngày đêm đuổi gấp hòng diệt tận gốc rễ.
Trên vạn dặm trường chinh đẫm máu và nước mắt ấy, cái đói, cái rét và dịch bệnh đã cướp đi sinh mạng của biết bao người con ưu tú. Có những vị túc nho cả đời chỉ quen cầm bút khắc chữ, nay lưng cõng những bó thẻ tre nặng trĩu lội qua đầm lầy, đến khi kiệt sức gục xuống bùn đen vẫn hai tay ôm chặt kinh sử của tổ tiên trước ngực, chết không chịu buông. Có những bậc mệnh phụ phu nhân vốn quen lụa là gấm vóc, nay tước từng mảnh xiêm y băng bó cho thương binh, dùng đôi môi tứa máu hút nọc rắn độc cứu những đứa nhỏ– mầm sống tương lai của tộc Việt – rồi thanh thản hóa thân vào cát bụi đại ngàn.
Nhưng hào sảng và lẫm liệt nhất chính là những trận huyết chiến đoạn hậu! Để cầm chân kỵ binh giặc, mở đường sống cho đoàn người mang hạt giống văn minh đi trước, hàng ngàn tráng sĩ Bách Việt đã tình nguyện ở lại trấn giữ các hẻm núi hiểm yếu. Tại đèo Quỷ Môn sừng sững, năm trăm dũng sĩ tộc Việt mình trần xăm giao long đã quay lại tử chiến với ba ngàn quân kỵ binh tinh nhuệ giáp sắt phương Bắc!
Tiếng gươm giáo khua vang dậy cả núi rừng. Quân Việt đánh đến gãy gươm thì dùng tay không, đánh đến mù mắt thì lao vào dùng răng cắn xé cổ họng quân thù! Không một ai lùi bước, không một ai đầu hàng. Máu của năm trăm anh hùng chảy thành suối, nhuộm đỏ thẫm cả vách đá Quỷ Môn. Tiếng gầm thét trước lúc hy sinh của họ tạo thành một luồng sát khí ngất trời khiến lũ giặc phương Bắc kinh hồn táng đởm, ngựa giặc hí vang chùn bước không dám tiến lên, nhờ đó mà đại quân di tản thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

Cánh chim Lạc tìm về đất Tổ – Dung hòa tinh anh

Trải qua hàng tháng trời ròng rã vượt núi băng rừng, khi đôi bàn chân đã rớm máu đến tận xương, đoàn người thiên di cuối cùng cũng bước ra khỏi bóng tối của đại ngàn. Trước mắt họ, một vùng đồng bằng châu thổ bao la bỗng mở ra bát ngát, nơi dòng sông Hồng, sông Thao đỏ nặng phù sa đang cuồn cuộn chảy về biển Đông. Đây rồi! Mảnh đất cuối trời Nam linh thiêng của đại tộc Bách Việt, nơi cư ngụ của bộ tộc anh em Lạc Việt!
Người Lạc Việt bản địa, vốn mang sẵn dòng máu hào hiệp và nghĩa đồng bào sâu nặng, dù ở tận cùng phương Nam nhưng luôn coi các bộ tộc phía Bắc là anh em ruột thịt. Khi thấy từng đoàn người lam lũ, mang đầy thương tích chạy thoát khỏi cuộc truy sát, các thủ lĩnh Lạc Việt (những Lạc Tướng, Bồ Chính bản địa) không chút nề hà nguy hiểm, lập tức giương cung bắn hạ những toán quân truy đuổi, mở rộng vòng tay đón rước đồng bào vào vùng đất Mẹ.
Cuộc hội ngộ lịch sử trên mảnh đất châu thổ sông Hồng đã tạo nên một tiếng sét chấn động thời đại! Một bên là tầng lớp tinh hoa kiệt xuất từ các bộ tộc phương Bắc (Dương Việt, Điền Việt, Mân Việt, Sơn Việt...) mang theo học thuật uyên thâm, thuật trị nước, kinh nghiệm chiến trường dạn dày, thiên văn, y lý và kỹ thuật đúc đồng đỉnh cao. Một bên là cộng đồng Lạc Việt bản địa tràn đầy sinh lực nguyên sơ của vùng châu thổ, dẻo dai bám trụ trước thiên nhiên khắc nghiệt, mang tấm lòng bao dung rộng lớn và tinh thần đoàn kết vô song.
Dẫu ban đầu có những khác biệt giữa lối sống đóng khố cởi trần phóng khoáng cùng tự nhiên của người Lạc Việt và lễ nghi khuôn phép của quý tộc phương Bắc, nhưng trước nỗi đau mất nước và mối họa ngoại xâm luôn rình rập, họ hiểu rằng chỉ có dung hòa mới có thể trường tồn. Những bậc thủ lĩnh tinh hoa phương Bắc tự nguyện rũ bỏ áo gấm, cùng người Lạc Việt lội bùn mở mang những cánh đồng Lạc điền trù phú. Họ đem bí quyết luyện kim truyền dạy cho thợ thủ công Lạc Việt, đúc nên hàng vạn mũi tên đồng sắc lẹm, chế tạo ra những chiếc nỏ Liên Châu thần cơ có thể bắn một phát hàng chục mũi tên xuyên thủng giáp sắt. Ngược lại, người Lạc Việt truyền dạy cho những người anh em mới đến tuyệt kỹ bơi lặn dưới nước như rái cá, cách dùng lá rừng giải độc, thuật tàng hình trong rừng rậm và phương thức canh tác mùa vụ thuận theo thủy triều phương Nam.

Huyết mạch Rồng Tiên – Lửa thiêng bất diệt ngàn năm

Trải qua nhiều đời quần cư trên châu thổ sông Hồng, sự hòa huyết kỳ diệu giữa các nhánh Bách Việt đã đơm hoa kết trái. Những cuộc lương duyên giữa nam nhân quý tộc phương Bắc và những cô gái Lạc Việt đảm đang, giữa những dũng tướng Lạc Việt và các tiểu thư đài các tị nạn, đã sản sinh ra một thế hệ người Việt hoàn toàn mới!
Đó là thế hệ tinh hoa của những tinh hoa! Những đứa trẻ sinh ra mang vóc dáng nhỏ nhắn nhưng gân cốt rắn chắc như đồng đen; đôi mắt sáng rực ẩn chứa trí tuệ của ngàn năm kinh sử tộc Việt; trái tim mang sự nhẫn nại của phù sa sông Hồng nhưng cũng cuộn trào sự cuồng nộ của sấm sét dãy Ngũ Lĩnh. Chúng thông minh tuyệt đỉnh, học một biết mười, biết ẩn mình mềm dẻo lúc bình thời nhưng luôn cảnh giác trước sự đê hèn của giặc ngoài.
Để kết nối vĩnh viễn khối đại đoàn kết này, và để tạo dựng một hệ tư tưởng đủ sức đập tan sức mạnh đồng hóa khốc liệt của phương Bắc, các bậc đại trí giả của tộc Việt đã cùng nhau đúc kết nên một bản Huyền sử vĩ đại – Huyền sử Hồng Bàng: Con Rồng Cháu Tiên để kết nối cội nguồn của toàn bộ đại tộc Bách Việt!
Bên ánh lửa bập bùng dưới mái nhà sàn, họ truyền dạy cho con cháu muôn đời rằng: Tổ tiên người Việt không phải kẻ phàm phu, mà mang dòng máu thần thánh cao quý nhất thiên địa! Từ thời đại Hồng Bàng, vua Đế Minh – cháu ba đời của thần Nông – đi tuần thú phương Nam đến núi Ngũ Lĩnh đã gặp và kết duyên cùng một nàng Tiên nữ, sinh ra người con tuấn kiệt tên là Lộc Tục. Sau Đế Minh truyền ngôi phương Bắc (từ núi Ngũ Lĩnh về Bắc) cho trưởng nam Đế Nghi, và phong cho Lộc Tục làm vua phương Nam (từ núi Ngũ Lĩnh về Nam). Lộc Tục lên ngôi xưng là Kinh Dương Vương, đặt quốc hiệu là Xích Quỷ.
Kinh Dương Vương làm vua Xích Quỷ, kết duyên cùng Thần Long Nữ – con gái Động Đình Quân nơi cố hương – sinh ra thái tử Sùng Lãm, nối ngôi xưng là Lạc Long Quân. Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân – vị thần mang hình hài Rồng thiêng cai quản biển sâu sóng lớn, mang huyết mạch của Long Nữ hồ Động Đình, biểu trưng cho sức mạnh dũng mãnh và bản lĩnh chế ngự thủy tai – đã sánh duyên cùng Quốc Mẫu Âu Cơ – vị Tiên nữ phương Bắc mang vẻ đẹp thánh thiện, trí tuệ uyên bác và lòng nhân từ che chở muôn loài.
Mẹ Âu Cơ sinh ra một cái bọc trăm trứng, nở thành trăm người con anh kiệt. Năm mươi người theo Cha xuống biển, năm mươi người theo Mẹ lên non. Lời hẹn ước chia tay ấy tuyệt nhiên không phải là sự đứt đoạn, mà là thế trận phân bố sức mạnh để trấn giữ từng tấc đất, từng ngọn rau, từng sải biển của giang sơn!
Kỷ Hồng Bàng trở thành cội nguồn chung của đại tộc Bách Việt; hai tiếng "Đồng bào" cùng danh xưng "Con Lạc Cháu Hồng - Con Rồng Cháu Tiên" ra đời từ trong uất nghẹn của lịch sử đã hóa thành một bức tường thành bằng thép bảo vệ tâm thức người Việt. Nó khắc sâu vào dòng máu mỗi đứa trẻ một niềm kiêu hãnh tột cùng: Ta là nòi giống Tiên Rồng cao quý, là hậu duệ của Rồng thiêng! Kẻ thù có thể chém đầu ta, có thể cướp bóc đất đai của ta, nhưng vạn kiếp ngàn đời không bao giờ bắt được linh hồn cao quý của ta phải chịu đồng hoá mất đi bản sắc rồi làm nô lệ!
Từ mảnh đất cuối trời ấy, tiếp nối truyền thống từ nước Xích Quỷ đến nhà nước Văn Lang với hệ thống Lạc Hầu, Lạc Tướng dưới sự trị vì của 18 đời Hùng Vương kéo dài suốt gần hai thiên niên kỷ, quốc thống của người Việt đã được củng cố và định hình rực rỡ. Tiếng trống đồng Lạc Việt lại rền vang khắp núi sông, không chỉ mang âm hưởng thanh bình của mùa màng, mà còn cuộn trào tiếng gầm thét uất hận của những anh linh chưa tan trên hồ Động Đình năm xưa. Nền văn hóa ấy được giữ gìn bền bỉ, nhẫn nại như mạch nước ngầm luồn sâu dưới lớp đá ong khô cằn.
Thế hệ "Rồng Tiên" tinh hoa ấy đang âm thầm lớn lên, giấu đi vuốt sắc và nanh nhọn, ngày đêm hun đúc ý chí, mài gươm dưới trăng, chờ đợi ngày giặc phương Bắc lại kéo gót sắt tràn qua biên ải để bắt chúng phải trả một cái giá đẫm máu cho những tội ác ngất trời.
Màn đêm dần buông xuống trên dòng sông Hồng cuồn cuộn sóng, nhưng ngọn lửa thiêng trong lồng ngực người Lạc Việt chưa bao giờ rực rỡ đến thế. Khúc dạo đầu của cuộc kháng chiến trường kỳ chống đồng hóa vĩ đại nhất lịch sử nhân loại chính thức bắt đầu...