Trong hình dung của mỗi chúng ta, chúng ta là những người vô cùng đặc biệt và có lẽ là độc bản duy nhất trên thế giới này. Và bởi vì thế chúng ta luôn tưởng rằng mình là điều đặc biệt nhất trong cuộc đời này. Có lẽ ai cũng đã từng trải qua cảm giác khi đạt được một thành tựu nào đó, một kết quả nào đó hoặc có được một trạng thái tâm lý, cảm xúc nào đó thì bỗng nhiên họ cảm thấy rằng họ là những người đặc biệt, bởi vì chỉ có họ mới như thế. Đặc biệt là khi trong một cuộc trò chuyện, khi một người nói rằng những trải nghiệm của họ khi khác với số đông thì họ cũng cảm thấy như bản thân là một người đặc biệt và có trải nghiệm đặc sắc nhất so với tất cả những người còn lại. Thực tế luôn là như vậy, chúng ta thực sự rất dễ dàng để thỏa hiệp với bản thân rằng mình là một người đặc biệt. Tuy nhiên, False Uniqueness Effect đã ra đời để chỉ rõ những lầm tưởng của chúng ta.
False Uniqueness Effect (Tạm dịch: Hiệu ứng lầm tưởng sự độc đáo) là một dạng thiên kiến nhận thức cho rằng bản thân độc đáo, đặc biệt hơn số đông nhưng thực tế không phải. Thiên kiến này thường được đo bằng cách xem xét sự khác biệt giữa những góc nhìn mà mọi người đưa ra về số lượng người cùng trang lứa, có cùng sở thích hoặc một đặc điểm hành vi nhất định. Điều này trở thành một vấn đề khi mà sự so sánh chỉ được đặt trong một cộng đồng nhỏ, nhưng nó lại có tính khẳng định lớn khi mà một người chỉ so sánh mình trong một cộng đồng bạn bè của họ nhưng lại khẳng định rằng mình là đặc biệt nhất trong cả một cộng đồng lớn của thế giới. điều này có vẻ hơi to lớn nhưng thực tế là như vậy khi mà rất nhiều người trong chúng ta khẳng định rằng bản thân mình là đập bạn và những đặc tính tính cách của mình là duy nhất mà không thể tìm thấy một phiên bản nào khác ở trên đời. Việc này còn gây ra những mối suy nghĩ khác khi mà chúng ta liên tục phủ nhận những đặc tính ở người khác nếu như chúng ta phát hiện rằng đặc tính đó có phần giống như mình.
Hiệu ứng này có thể đồng nghĩa với một thực tế ảo. Điều này có nghĩa là chúng ta liên tục đưa ra những lời nói, lời khẳng định về hành vi của bản thân trong một trường hợp cụ thể nào đấy, trong khi thực tế thì không phải như vậy. Trong buổi phỏng vấn, trước những câu hỏi xử lý tình huống, chắc chắn chúng ta có thể đưa ra được những cách xử lý tình huống vô cùng khéo léo và hợp tình hợp lý. Tuy nhiên trong thực tế thì điều đó có lẽ không thể xảy ra và chúng ta cũng sẽ không lựa chọn làm như vậy trong đời sống.
Như vậy có nghĩa là những lời nói mà chúng ta thể hiện ra không đồng nhất với thế giới bên trong của chúng ta. Việc này không chỉ gây nhầm lẫn bên trong những hành động của chúng ta mà còn khiến cho những câu chuyện thực tế xảy ra rất khó để xử lý. Chẳng hạn như khi những sai lầm trong công việc được đưa ra để giải quyết thì những câu trả lời mà chúng ta đưa ra trong vòng phỏng vấn đã hoàn toàn mất đi giá trị tham chiếu. Nó không thể trở thành cơ sở để đáng đánh giá một con người. Nó cũng không thể chứng minh được chúng ta thực sự là một con người như thế nào. Điều này tương tự như là việc chúng ta bảo vệ phần “Vùng Ẩn” bên trong mình.
Nguyên nhân của kiểu tư duy này có thể xuất phát từ cả chủ quan lẫn khách quan. Có thể đơn giản là bởi chúng ta luôn muốn thiên vị bản thân cảm thấy rằng bản thân mình là một cá nhân tốt đẹp trong một mức độ nào đó. Dĩ nhiên tâm lý con người luôn muốn biến mình thành người chính diện trong tưởng tượng của mình, cho nên những hình dung của chúng ta về bản thân luôn là những hình dung rất tốt, đẹp và màu nhiệm. Khi được đặt trong sự so sánh với một cộng đồng khác, những đặc tính tốt đẹp của chúng ta thường bị chúng ta phóng đại lên thành những đặc tính duy nhất mà không thể tìm thấy trong một cộng đồng nào khác. Bên cạnh đó, áp lực xã hội và những đòi hỏi của thời đại phải khẳng định bản thân là những điều khiến cho chúng ta liên tục phải phóng đại mình lên để nâng cấp chính mình. Những nguyên nhân này được đặt ra thay vì để chỉ trích và phê phán bất cứ một đối tượng nào, thì lên được xem như là những nguyên nhân cốt lõi để chúng ta thấu hiểu hơn về tâm lý con người.
Những vấn đề của chúng ta không phải là duy nhất và do đó mà những đặc tính của chúng ta dĩ nhiên cũng không phải là có một ở trên đời. Do đó mỗi người cần phải cố mà hiểu mình, để đi sâu vào bên trong mình hơn. Thách thức sức nghĩ của bản thân để không khẳng định mình là duy nhất giữa vũ trụ mà có rất nhiều sự ngẫu nhiên này là một cách để chúng ta nhìn thấy chính mình và phát triển được bản thân trong sự toàn diện của nó.
False Uniqueness Effect (Tạm dịch: Hiệu ứng lầm tưởng sự độc đáo) là một dạng thiên kiến nhận thức cho rằng bản thân độc đáo, đặc biệt hơn số đông nhưng thực tế không phải. Thiên kiến này thường được đo bằng cách xem xét sự khác biệt giữa những góc nhìn mà mọi người đưa ra về số lượng người cùng trang lứa, có cùng sở thích hoặc một đặc điểm hành vi nhất định. Điều này trở thành một vấn đề khi mà sự so sánh chỉ được đặt trong một cộng đồng nhỏ, nhưng nó lại có tính khẳng định lớn khi mà một người chỉ so sánh mình trong một cộng đồng bạn bè của họ nhưng lại khẳng định rằng mình là đặc biệt nhất trong cả một cộng đồng lớn của thế giới. điều này có vẻ hơi to lớn nhưng thực tế là như vậy khi mà rất nhiều người trong chúng ta khẳng định rằng bản thân mình là đập bạn và những đặc tính tính cách của mình là duy nhất mà không thể tìm thấy một phiên bản nào khác ở trên đời. Việc này còn gây ra những mối suy nghĩ khác khi mà chúng ta liên tục phủ nhận những đặc tính ở người khác nếu như chúng ta phát hiện rằng đặc tính đó có phần giống như mình.
Hiệu ứng này có thể đồng nghĩa với một thực tế ảo. Điều này có nghĩa là chúng ta liên tục đưa ra những lời nói, lời khẳng định về hành vi của bản thân trong một trường hợp cụ thể nào đấy, trong khi thực tế thì không phải như vậy. Trong buổi phỏng vấn, trước những câu hỏi xử lý tình huống, chắc chắn chúng ta có thể đưa ra được những cách xử lý tình huống vô cùng khéo léo và hợp tình hợp lý. Tuy nhiên trong thực tế thì điều đó có lẽ không thể xảy ra và chúng ta cũng sẽ không lựa chọn làm như vậy trong đời sống.
Như vậy có nghĩa là những lời nói mà chúng ta thể hiện ra không đồng nhất với thế giới bên trong của chúng ta. Việc này không chỉ gây nhầm lẫn bên trong những hành động của chúng ta mà còn khiến cho những câu chuyện thực tế xảy ra rất khó để xử lý. Chẳng hạn như khi những sai lầm trong công việc được đưa ra để giải quyết thì những câu trả lời mà chúng ta đưa ra trong vòng phỏng vấn đã hoàn toàn mất đi giá trị tham chiếu. Nó không thể trở thành cơ sở để đáng đánh giá một con người. Nó cũng không thể chứng minh được chúng ta thực sự là một con người như thế nào. Điều này tương tự như là việc chúng ta bảo vệ phần “Vùng Ẩn” bên trong mình.
Nguyên nhân của kiểu tư duy này có thể xuất phát từ cả chủ quan lẫn khách quan. Có thể đơn giản là bởi chúng ta luôn muốn thiên vị bản thân cảm thấy rằng bản thân mình là một cá nhân tốt đẹp trong một mức độ nào đó. Dĩ nhiên tâm lý con người luôn muốn biến mình thành người chính diện trong tưởng tượng của mình, cho nên những hình dung của chúng ta về bản thân luôn là những hình dung rất tốt, đẹp và màu nhiệm. Khi được đặt trong sự so sánh với một cộng đồng khác, những đặc tính tốt đẹp của chúng ta thường bị chúng ta phóng đại lên thành những đặc tính duy nhất mà không thể tìm thấy trong một cộng đồng nào khác. Bên cạnh đó, áp lực xã hội và những đòi hỏi của thời đại phải khẳng định bản thân là những điều khiến cho chúng ta liên tục phải phóng đại mình lên để nâng cấp chính mình. Những nguyên nhân này được đặt ra thay vì để chỉ trích và phê phán bất cứ một đối tượng nào, thì lên được xem như là những nguyên nhân cốt lõi để chúng ta thấu hiểu hơn về tâm lý con người.
Những vấn đề của chúng ta không phải là duy nhất và do đó mà những đặc tính của chúng ta dĩ nhiên cũng không phải là có một ở trên đời. Do đó mỗi người cần phải cố mà hiểu mình, để đi sâu vào bên trong mình hơn. Thách thức sức nghĩ của bản thân để không khẳng định mình là duy nhất giữa vũ trụ mà có rất nhiều sự ngẫu nhiên này là một cách để chúng ta nhìn thấy chính mình và phát triển được bản thân trong sự toàn diện của nó.
