Nhận diện sự gắn bó trong các mối quan hệ

Con người chúng ta đang sống trong những cộng đồng tập thể và do đó mà chúng ta không thể tách rời khỏi cộng đồng của mình. Nếu như trong các xã hội thị tộc Nguyên Thủy, con người không thể tách ra khỏi cộng đồng do họ phải phụ thuộc vào nhau để xây dựng nên lối sống tập thể của người săn bắt hái lượm, thì giờ đây chúng ta không thể sống tách rời nhau bởi lẽ chúng ta không phải là một ốc đảo tồn tại biệt lập. Chúng ta cần được sống trong những cộng đồng mà ở đó chúng ta có sự gắn kết với những con người trong cùng một bộ lạc với mình. Do đó, có thể khẳng định con người ở bất cứ thời đại nào cũng luôn cần sự gắn bó.

Một mối quan hệ hạnh phúc không chỉ được quyết định bởi sự hòa hợp về ngoại hình, tính cách, công việc, quan điểm sống hay định hướng tương lai. Hiểu được kiểu gắn bó cũng là yếu tố quan trọng giúp chúng ta lựa chọn đúng đắn, thấu hiểu nhau sâu sắc hơn và cùng nhau vun đắp một mối quan hệ bền vững. Điều này xuất phát từ thuyết gắn bó của nhà tâm lý học người Anh John Bowlby. Thuyết gắn bó giải thích cách các mối quan hệ ban đầu giữa trẻ sơ sinh và người chăm sóc định hình sự phát triển cảm xúc. Nó chỉ ra rằng trải nghiệm thời thơ ấu quyết định cách chúng ta xây dựng, duy trì và phản ứng trong các mối quan hệ tình cảm khi trưởng thành. Thuyết này áp dụng cho cả mối quan hệ giữa bố mẹ/người nuôi dưỡng và con cái, lẫn mối quan hệ giữa các cặp đôi hay bạn đời. Yếu tố gắn bó được xây dựng không chỉ do sự cung cấp thức ăn, mà còn là sự chăm sóc, tình yêu thương và quan tâm.

Sự gắn bó có thể hình thành nên tính cách, nhân cách và cách hành động sau này của con người. Điều này có phần tương đương với thuyết “phân tâm học” của Freud khi cho rằng những hành động của chúng ta bị chi phối bởi những sự kiện diễn ra trong quá khứ, đặc biệt là trong tuổi thơ. Có 4 kiểu gắn bó, đó là gắn bó an toàn, gắn bó lo âu, gắn bó né tránh và gắn bó lo âu – né tránh. Tùy thuộc vào cách chúng ta nhận được sự gắn bó mà nhân cách của chúng ta được quyết định sẽ phát triển theo hướng nào. Đứa trẻ lớn lên trong môi trường an toàn, được yêu thương, bảo vệ thì sẽ phát triển nhiều theo hướng tích cực, có đạo đức. Việc phát triển tiêu cực sẽ xuất hiện ở những đứa trẻ lớn lên trong mối quan hệ xa cách, bị ghẻ lạnh hoặc bạo hành.

Chúng ta luôn cần nhận thức sự gắn bó của mình trong bất cứ một mối quan hệ nào. Bởi lẽ, nhận diện sự gắn bó là cách để chúng ta không phụ thuộc. Chúng ta nhận được sự yêu thương, chăm sóc nhưng không vì thế mà trở nên thiếu động lực. Chúng ta lớn lên trong sự tiêu cực nhưng không vì thế mà đem đến sự tiêu cực cho thế hệ tiếp theo. Nhận diện sự gắn bó cũng là cách để chúng ta phát triển tính cách của mình tốt hơn, biết cách nhận diện cảm xúc, nhạy cảm với những vấn đề thuộc về sự đối xử. Những con người có khả năng này thường sẽ rất tinh tế, biết cách ứng xử và không để mình bị chịu sự thiệt thòi.