Chúng ta lắng nghe nhau
Như thế nào?
Như một người không hề khổ đau
Lắng nghe một người đau khổ khác
Như một con chim biết hót, nhưng không hót
Chỉ lắng nghe.
(Nguyễn Đức Tùng)
Trong thời đại hôm nay, chúng ta đã lắng nghe nhau như thế nào?
Đó là câu hỏi mà nhà thơ Nguyễn Đức Tùng đã đặt ra trong bài thơ "Chúng ta lắng nghe" . Đã trong thời buổi xã hội hôm nay, khi mà rất nhiều những tiếng nói bá quyền lên ngôi, tiếng ồn ào với những phương tiện đại chúng, tiếng hò la của đám đông chúng ta đã lắng nghe nhau như thế nào? Con người thời hiện đại rất khó để lắng nghe bởi họ bị quá nhiều cơ chế bịt tai. Tốc độ lan truyền của những thông tin chưa được kiểm chứng thì vẫn nhanh hơn tốc độ thấu hiểu và lắng nghe. Con người trong thời buổi hôm nay đang đối diện với một cuộc đối thoại mới, một cuộc đối thoại mang hình thức khác. Đây không còn là một cuộc đối thoại để được nói và được nghe những tiếng nói ở bên ngoài mình, để mình được trình hiện những suy nghĩ sâu sắc ở phía bên trong. Cuộc đối thoại hôm nay là một cuộc chiến mà ở đó, chúng ta luôn dành về mình quyền lực nói quyền được chiếm hữu ánh nhìn của đám đông và khẳng định mình đúng.
Trong bài diễn ngôn tốt nghiệp của trường đại học Harvard tháng 6, một bài phát biểu của cậu sinh viên Noah Eckstein đã thực dụng để lại những cảm xúc sâu sắc bên trong tôi. Bài phát ngôn của cậu kể về cuộc đối thoại giữa ông nội và ông ngoại của cậu. Hai người ông bước ra từ hai quá khứ khác nhau, từ những cuộc chiến khác nhau về chính bản thân mình sau đó và những quan điểm của họ không thể đồng nhất. Mặc dù khác nhau trong suy nghĩ, nhưng họ chưa bao giờ từ bỏ cơ hội đối thoại. Cuộc đối thoại của những người lớn là một câu chuyện mà ở đó họ được nói và được lắng nghe những tiếng nói khác mình.
Cậu tin rằng đối trọng với những cuộc xung đột không nhất thiết phải là sự đồng thuận mà chính là sự thấu hiểu. Điều này có nghĩa là không chỉ đồng thuận mới là yếu tố duy nhất đối lập lại với một cuộc cãi cọ xung đột. Chỉ cần giữa những phe phái đối thoại không có sự thấu hiểu cuộc đối thoại đó đã biến tướng trở thành một cuộc phản kháng và tranh giành quyền được nói.
Thông qua bài diễn văn đó, chúng ta thấy rằng hai người ông của Eckstein là những đại biểu cho thế hệ trước. Họ đứng trong một cuộc đối thoại thực sự. Khi họ khác biệt, nhưng họ không từ chối cơ hội được đối thoại. Việc họ đối thoại không phải để chứng minh ai đúng hay ai sai, mà chỉ đơn giản là được lắng nghe những ý kiến mà có thể rằng sẽ thuyết phục được họ nghe theo. Về bản chất đối thoại luôn luôn là như vậy, luôn luôn là để tìm kiếm những ý kiến khác mình, để thuyết phục bản thân nên đồng thuận hay nên giảng hòa giữa những ý kiến khác nhau. Trong một cuộc đối thoại, tất cả những phe phái đối thoại đều có quyền lợi và ánh hào quang ngang nhau. Ở đó chúng ta không tìm kiếm một chân lý cuối cùng mà tìm kiếm những nguyên nhân tạo nên một chân lý đối với một cá nhân trong một hoàn cảnh cụ thể. Sao hiện tại cần hướng về những cảm xúc như vậy, tìm kiếm một giá trị đối thoại thực sự. Đối thoại để lắng nghe. Đối thoại để thấy mình có thể sai. Đối thoại để thấy một tinh hà ở khác mình.
Như thế nào?
Như một người không hề khổ đau
Lắng nghe một người đau khổ khác
Như một con chim biết hót, nhưng không hót
Chỉ lắng nghe.
(Nguyễn Đức Tùng)
Trong thời đại hôm nay, chúng ta đã lắng nghe nhau như thế nào?
Đó là câu hỏi mà nhà thơ Nguyễn Đức Tùng đã đặt ra trong bài thơ "Chúng ta lắng nghe" . Đã trong thời buổi xã hội hôm nay, khi mà rất nhiều những tiếng nói bá quyền lên ngôi, tiếng ồn ào với những phương tiện đại chúng, tiếng hò la của đám đông chúng ta đã lắng nghe nhau như thế nào? Con người thời hiện đại rất khó để lắng nghe bởi họ bị quá nhiều cơ chế bịt tai. Tốc độ lan truyền của những thông tin chưa được kiểm chứng thì vẫn nhanh hơn tốc độ thấu hiểu và lắng nghe. Con người trong thời buổi hôm nay đang đối diện với một cuộc đối thoại mới, một cuộc đối thoại mang hình thức khác. Đây không còn là một cuộc đối thoại để được nói và được nghe những tiếng nói ở bên ngoài mình, để mình được trình hiện những suy nghĩ sâu sắc ở phía bên trong. Cuộc đối thoại hôm nay là một cuộc chiến mà ở đó, chúng ta luôn dành về mình quyền lực nói quyền được chiếm hữu ánh nhìn của đám đông và khẳng định mình đúng.
Trong bài diễn ngôn tốt nghiệp của trường đại học Harvard tháng 6, một bài phát biểu của cậu sinh viên Noah Eckstein đã thực dụng để lại những cảm xúc sâu sắc bên trong tôi. Bài phát ngôn của cậu kể về cuộc đối thoại giữa ông nội và ông ngoại của cậu. Hai người ông bước ra từ hai quá khứ khác nhau, từ những cuộc chiến khác nhau về chính bản thân mình sau đó và những quan điểm của họ không thể đồng nhất. Mặc dù khác nhau trong suy nghĩ, nhưng họ chưa bao giờ từ bỏ cơ hội đối thoại. Cuộc đối thoại của những người lớn là một câu chuyện mà ở đó họ được nói và được lắng nghe những tiếng nói khác mình.
Cậu tin rằng đối trọng với những cuộc xung đột không nhất thiết phải là sự đồng thuận mà chính là sự thấu hiểu. Điều này có nghĩa là không chỉ đồng thuận mới là yếu tố duy nhất đối lập lại với một cuộc cãi cọ xung đột. Chỉ cần giữa những phe phái đối thoại không có sự thấu hiểu cuộc đối thoại đó đã biến tướng trở thành một cuộc phản kháng và tranh giành quyền được nói.
Thông qua bài diễn văn đó, chúng ta thấy rằng hai người ông của Eckstein là những đại biểu cho thế hệ trước. Họ đứng trong một cuộc đối thoại thực sự. Khi họ khác biệt, nhưng họ không từ chối cơ hội được đối thoại. Việc họ đối thoại không phải để chứng minh ai đúng hay ai sai, mà chỉ đơn giản là được lắng nghe những ý kiến mà có thể rằng sẽ thuyết phục được họ nghe theo. Về bản chất đối thoại luôn luôn là như vậy, luôn luôn là để tìm kiếm những ý kiến khác mình, để thuyết phục bản thân nên đồng thuận hay nên giảng hòa giữa những ý kiến khác nhau. Trong một cuộc đối thoại, tất cả những phe phái đối thoại đều có quyền lợi và ánh hào quang ngang nhau. Ở đó chúng ta không tìm kiếm một chân lý cuối cùng mà tìm kiếm những nguyên nhân tạo nên một chân lý đối với một cá nhân trong một hoàn cảnh cụ thể. Sao hiện tại cần hướng về những cảm xúc như vậy, tìm kiếm một giá trị đối thoại thực sự. Đối thoại để lắng nghe. Đối thoại để thấy mình có thể sai. Đối thoại để thấy một tinh hà ở khác mình.
