Đọc cuốn sách “Bức xúc không làm ta vô can” của Đặng Hoàng Giang, tôi rất ấn tượng với chương sách: văn hóa không phải lý do khiến Quốc gia thất bại.
Ở chương này, tác giả đề cập đến việc sự quan trọng của văn hóa không bị đứt gãy, cũng không phải là nguyên nhân khiến cho một quốc gia thất bại trước toàn cầu. Tác giả mong muốn nhìn thấy người dân Việt Nam có đủ hiểu biết và sự dẻo dai về văn hóa để chèo lái trên biển toàn cầu hóa, để trở nên những công dân toàn cầu mà không bị tha hương về văn hóa, bơ vơ về bản sắc. Trước những quan điểm trái chiều về việc chúng ta cần phải thoát khỏi những quan điểm cổ hủ xưa cũ để bắt đầu hình thành nên một nền văn hóa cho riêng mình, tác giả thể hiện rõ thái độ ngán ngẩm và đặt ra câu hỏi: liệu văn hóa có phải là lý do khiến Quốc gia thất bại?
Văn hóa hoàn toàn không phải là lý do khiến Quốc gia thất bại. Việt Nam chúng ta được hình thành từ nền tảng của văn hóa Trung Quốc, từ nền tảng của đạo Khổng tử. Đó là nền móng xây dựng nên văn hóa và 4000 năm văn hiến của người Việt Nam. Và sẽ ra sao nếu như chúng ta từ bỏ hoàn toàn nguồn gốc cốt lõi của mình để theo đuổi một nền văn hóa khác được xây dựng chỉ với tuổi thọ và chục năm?
Hơn nữa, Việt Nam chúng ta không chỉ muốn thoát khỏi tầm ảnh hưởng về kinh tế hay chính trị, mà còn muốn được khẳng định tiếng nói riêng của mình không trùng lặp với ai, bởi chúng ta là một, là riêng, là duy nhất. Rất nhiều tiếng nói yêu cầu Việt Nam thoát Trung Quốc về văn hóa, trở thành một quốc gia độc bản về bản sắc. Theo họ, cước từ văn hóa Trung Quốc, tức là cước từ gốc gác của văn hóa Việt, là điều cấp thiết để Việt Nam trở nên hùng mạnh và thịnh vượng. Nhưng chúng ta đâu chỉ phụ thuộc vào văn hóa Trung Quốc để trở nên vững mạnh hơn. Và cái chính đó là phải sửa cái ruột bên trong, chứ không phải chỉ cải cách bên ngoài, theo những hình thức bên ngoài vô giá trị.
Từ tưởng tượng một tình huống khác khi nghĩ đến việc thoát Trung, nếu các trường hợp chỉ thấy cái khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn" bằng “Hãy tin vào chính bạn" - một phương châm hoàn toàn Mỹ, thì liệu nặng dạy thêm, phong bì, biếu xén, lại chạy trốn chạy điểm có bỗng dưng biến mất hay không? Nếu như thoát Trung về văn hóa thì những tệ nạn trong xã hội ngày hôm nay có bị giảm đi hay không? Và nếu như chúng ta hoàn toàn theo Mỹ thì liệu đời sống của chúng ta có được cải thiện hay không? Trả lời được câu hỏi đó cũng là lúc ta khẳng định Văn hóa không phải là lý do khiến cho một quốc gia thất bại.
Ở chương này, tác giả đề cập đến việc sự quan trọng của văn hóa không bị đứt gãy, cũng không phải là nguyên nhân khiến cho một quốc gia thất bại trước toàn cầu. Tác giả mong muốn nhìn thấy người dân Việt Nam có đủ hiểu biết và sự dẻo dai về văn hóa để chèo lái trên biển toàn cầu hóa, để trở nên những công dân toàn cầu mà không bị tha hương về văn hóa, bơ vơ về bản sắc. Trước những quan điểm trái chiều về việc chúng ta cần phải thoát khỏi những quan điểm cổ hủ xưa cũ để bắt đầu hình thành nên một nền văn hóa cho riêng mình, tác giả thể hiện rõ thái độ ngán ngẩm và đặt ra câu hỏi: liệu văn hóa có phải là lý do khiến Quốc gia thất bại?
Văn hóa hoàn toàn không phải là lý do khiến Quốc gia thất bại. Việt Nam chúng ta được hình thành từ nền tảng của văn hóa Trung Quốc, từ nền tảng của đạo Khổng tử. Đó là nền móng xây dựng nên văn hóa và 4000 năm văn hiến của người Việt Nam. Và sẽ ra sao nếu như chúng ta từ bỏ hoàn toàn nguồn gốc cốt lõi của mình để theo đuổi một nền văn hóa khác được xây dựng chỉ với tuổi thọ và chục năm?
Hơn nữa, Việt Nam chúng ta không chỉ muốn thoát khỏi tầm ảnh hưởng về kinh tế hay chính trị, mà còn muốn được khẳng định tiếng nói riêng của mình không trùng lặp với ai, bởi chúng ta là một, là riêng, là duy nhất. Rất nhiều tiếng nói yêu cầu Việt Nam thoát Trung Quốc về văn hóa, trở thành một quốc gia độc bản về bản sắc. Theo họ, cước từ văn hóa Trung Quốc, tức là cước từ gốc gác của văn hóa Việt, là điều cấp thiết để Việt Nam trở nên hùng mạnh và thịnh vượng. Nhưng chúng ta đâu chỉ phụ thuộc vào văn hóa Trung Quốc để trở nên vững mạnh hơn. Và cái chính đó là phải sửa cái ruột bên trong, chứ không phải chỉ cải cách bên ngoài, theo những hình thức bên ngoài vô giá trị.
Từ tưởng tượng một tình huống khác khi nghĩ đến việc thoát Trung, nếu các trường hợp chỉ thấy cái khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn" bằng “Hãy tin vào chính bạn" - một phương châm hoàn toàn Mỹ, thì liệu nặng dạy thêm, phong bì, biếu xén, lại chạy trốn chạy điểm có bỗng dưng biến mất hay không? Nếu như thoát Trung về văn hóa thì những tệ nạn trong xã hội ngày hôm nay có bị giảm đi hay không? Và nếu như chúng ta hoàn toàn theo Mỹ thì liệu đời sống của chúng ta có được cải thiện hay không? Trả lời được câu hỏi đó cũng là lúc ta khẳng định Văn hóa không phải là lý do khiến cho một quốc gia thất bại.
- Từ khóa
- văn hóa dân tộc
