Dế mèn bênh vực kẻ yếu

Sen Biển
Sen Biển
Dế mèn bênh vực kẻ yếu
Dế mèn phưu lưu ký đã trở thành tuổi thơ của rất nhiều thế hệ độc giả Việt Nam. Nó trở thành cuốn sách gối đầu giường của các bạn nhỏ Việt Nam. Tại sao Dế mèn phưu lưu ký lại có sức hấp dẫn mãnh liệt đến vậy? Đó chính là bởi những bài học cuộc sống tuyệt vời mà nhà văn Tô Hoài đã lồng ghép vào tác phẩm của ông. Ở trong chương trình Tiếng Việt lớp 4 các em học sinh sẽ được tìm hiểu một trích đoạn rất hay của tác phẩm mang tên Dế Mèn bênh vực kẻ yếu.

Bài đọc:
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu


Một hôm, qua một vùng cỏ xước xanh dài. Tôi chợt nghe tiếng khóc tỉ tê. Đi được vài bước nữa, tôi gặp chị Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội.
Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn, như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá, chưa quen mở, mà cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần, chị Nhà Trò vẫn khóc. Nức nở mãi chị mới kể:

- Năm trước, gặp khi trời làm đói kém, mẹ em phải vay lương ăn của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi, còn lại thui thủi có mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn chúng chăng tơ ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.

Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Rồi tôi dắt Nhà Trò đi. Được một quãng thì tới chỗ mai phục của bọn nhện.

(trích Dế Mèn phiêu lưu ký - Tô Hoài)


Cỏ xước: loài cỏ có quả nhọn như gai, hay bám vào quần áo.

Nhà trò: loài côn trùng nhỏ họ bướm, thường sống ở bụi rậm.

Bự: to, dày quá mức.
Áo thâm: áo màu đen hoặc màu ngả về đen.

Lương ăn: những thứ dùng làm thức ăn.

Ăn hiếp: ỷ vào sức mạnh hay quyền thế để chèn ép, bắt nạt kẻ khác.

Mai phục: nấp sẵn ở nơi kín đáo để đánh bất ngờ.

Bố cục


Có thể chia bài đọc thành 4 đoạn như sau:

Đoạn 1: Hai dòng đầu (vào câu chuyện)

Đoạn 2: Năm dòng tiếp theo (hình dáng Nhà Trò)

Đoạn 3: Năm dòng tiếp theo (lời Nhà Trò)

Đoạn 4: Phần còn lại (hành động nghĩa hiệp của Dế Mèn)

Câu 1
Tìm những chi tiết cho thấy chị Nhà Trò rất yếu ớt.

Phương pháp giải:


Con đọc đoạn văn thứ 2 trong bài.

Lời giải chi tiết:

- Bé nhỏ, gầy yếu, người bự những phấn, như mới lột,...

- Cánh mỏng như cánh bướm non, ngắn chùn chùn, yếu ớt chưa quen mở nên không bay xa được.

Câu 2
Nhà Trò bị bọn nhện ức hiếp, đe doạ như thế nào?

Phương pháp giải:


Con đọc kĩ lời chị Nhà Trò kể với Dế Mèn.

Lời giải chi tiết:

- Trước đây, mẹ Nhà Trò có vay lương ăn của nhện nhưng chưa trả được thì đã chết. Nhà Trò kiếm ăn không đủ nên chưa trả được nợ.

- Nhện nhất định đòi món nợ cũ, mấy bận đánh Nhà Trò.

- Lần này, nhện cái chặn đường, đe doạ bắt Nhà Trò vặt chân, vặt cánh, ăn thịt.

Dế mèn bênh vực kẻ yếu - vanhoctre.com.jpg

( Ảnh sưu tầm internet)

Câu 3
Những lời nói và cử chỉ nào nói lên tấm lòng nghĩa hiệp của Dế Mèn?

Phương pháp giải:


Con đọc từ đoạn "Tôi xoè cả hai càng..." đến hết bài. Chú ý những chi tiết nói về hành động và lời nói của Dế Mèn

Lời giải chi tiết:

- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể cậy khoẻ ăn hiếp kẻ yếu. Lời nói ấy của Dế Mèn đã làm cho Nhà Trò yên tâm không sợ nữa vì thấy người bênh vực mình mạnh mẽ, dũng cảm, biết căm phẫn, bất bình đối với kẻ độc ác chuyên cậy khoẻ ức hiếp kẻ yếu.

- Dế Mèn phản ứng mạnh mẽ : xoè cả hai càng, đạp phanh phách; có hành động bảo vệ, che chở: dắt Nhà Trò đi.

Câu 4
Nêu một hình ảnh nhân hoá mà em thích. Cho biết vì sao em thích?

Phương pháp giải:

Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật, đồ vật, cây cối bằng những từ ngữ vốn chỉ được dùng để gọi hoặc tả con người.

Lời giải chi tiết:

- Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội, mặc áo thâm dài, người bự phấn: Em thích vì hình ảnh này tả rất đúng về Nhà Trò, giống như một cô gái yếu đuối đáng thương.

- Dế Mèn xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò: “Em đừng sợ...”: Em thích vì hình ảnh này tả Dế Mèn như một võ sĩ oai vệ, lời lẽ mạnh mẽ, nghĩa hiệp.

- Dế Mèn dắt Nhà Trò đi một quãng thì tới chỗ mai phục của bọn nhện: Em thích vì hình ảnh này làm cho các con vật có hành động giống hệt như người.

Nội dung

Ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng hào hiệp, sẵn sàng làm việc nghĩa: bênh vực kẻ yếu đuối, đạp đổ những áp bức, bất công trong cuộc sống.

Sen Biển(sưu tầm)

Cho dù thời gian trôi qua thì Tô Hoài và tác phẩm Dế mèn phưu lưu ký của ông vẫn còn sống mãi trong trái tim bạn đọc. Sự mạnh mẽ, hào hiệp của Dế mèn trong trích đoạn Dế mèn bênh vực kẻ yếu mà các em được học trong chương trình Tiếng việt lớp 4 chắc chắn sẽ trở thành một bài học làm người quý báu cho các em, là hành trang mà các em cần có trong hành trình cuộc sống mai sau.
 
Từ khóa
bài học cuộc sống chị nhà trò dế mèn bênh vực kẻ yếu dế mèn phiêu lưu ký nhà văn tô hoài tấm lòng hào hiệp
230
0
0
Shoutbox
Đăng nhập để sử dụng ChatBox
  1. VHT Books @ VHT Books:
    Xin chào @Bich Khoa
  2. Bich Khoa @ Bich Khoa:
    Hi, chào mọi người
  3. Vanhoctre @ Vanhoctre:
    Chào tháng 10, trời trong xanh, nắng đẹp. Lá vàng rất êm :)
  4. Vanhoctre @ Vanhoctre:
    Shoutbox has been pruned!

Định hướng forum.vanhoctre.com

  • Văn Học Trẻ Online (VHTO) - Diễn đàn Học văn, sáng tác văn học mở. Nơi bạn có thể chia sẻ và cập nhật kiến thức văn học mới nhất. Tham gia sáng tác tự do, dự thi các cuộc thi sáng tác văn học mở với nhiều giải thưởng hấp dẫn, thường xuyên. Tâm sự, cafe văn chương.
    VHTO đang hoạt động thử nghiệm chờ xin giấy phép .

Chuyên mục nổi bật

VĂN 4

Đang có mặt

Không có thành viên trực tuyến.
Top