Một viễn cảnh của thế giới mới đang hiện ra trước mắt chúng ta. Những trật tự cũ liên tục đổi thay, bị lật nhào, bị thay thế giá trị. Đây cũng là thời đại mà cường quyền không bị đàn áp bởi bất kỳ ràng buộc nào. Cán cân lợi ích vẫn nghiêng về các nước lớn, trong khi đó lại đẩy các nước nhỏ ra ngoài lề, tạo nên những bất bình đẳng trong xã hội. Cần phải nhìn sâu vào những bất cân xứng do trật tự cũ tạo nên. Đây là một cơ hội không phải để nhìn thấy ai đúng ai sai, bên nào có quyền hơn. Đây là cơ hội để chúng ta nhìn vào sự nghèo đói, bất bình đẳng của những nước nghèo, đi sâu vào nỗi đau của từng cá nhân để thay đổi chúng, tạo nên bước tiến cho một xã hội đẹp đẽ hơn.
Tôi từng đọc bài báo về những người nghèo ở một vùng miền núi thường phải thức dậy từ lúc sáng sớm để đi lấy nước sinh hoạt. Mỗi giờ đi lấy nước tiêu tốn của họ khoảng thời gian dành cho nghỉ ngơi, lao động và lợi nhuận. Đây là những vấn đề thường xuyên xảy ra ở những vùng bất an nguồn nước như các tỉnh miền núi. Nỗi lo này đã đè nặng lên họ nhiều năm, gây nên nhiều trăn trở lớn nhưng vẫn chưa thể giải quyết triệt để.
Nỗi lo tiếp theo của người nghèo đến từ mức sống rẻ mạt và những nhu cầu thiết yếu không được đáp ứng. Đây đã không còn là thời kỳ của nỗi lo đơn thuần về vật chất, về nghèo đói, về tương lai khó khăn. Giờ đây, chúng ta cần nhìn nhận những nhu cầu thiết yếu đó còn là quyền được chăm sóc tinh thần toàn diện, bảo toàn lòng tự tin, nhân ái và kiên cường trước những thách thức. Nếu như xã hội còn chứng kiến những em bé muốn mua bộ màu mới nhưng sợ cha không có tiền, đó là lúc chúng ta cần nhìn lại về sự đủ đầy.
Tôi nghĩ, đó đồng thời còn là nỗi lo khí hậu, về sự “bất bình đẳng nhiệt”. Trong khi rất nhiều người, vì điều kiện sống, vì môi trường làm việc, được làm việc trong môi trường điều hòa đảm bảo an toàn và sức khỏe, một số người khác lại liên tục đối diện với những vấn đề phân bố nhiệt không đồng đều. Họ là những người lao động ngoài trời, như shipper, thợ xây,... Việc phải làm việc liên tục nhiều tiếng trong thời tiết nắng nóng khiến năng suất công việc giảm đi, đặc biệt còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động. Nhìn thấy hình ảnh cha mẹ và những người lao động phải oằn mình trước cái nắng để mưu sinh, tôi chợt cảm thấy sâu sắc hơn sự bất bình đẳng này. Tuy nhiên, đứng trước thực tế đó, người lao động lại chỉ có thể than thở và chấp nhận chứ không thể làm gì khác.
Sự bất bình đẳng còn tăng thêm khi đó là xung đột giữa quyền lợi giáo dục. Học sinh ở các nước lớn nhận được các cơ hội học tập ổn định hơn. Trong khi đó, ở các nước chưa phát triển, học tập đôi khi còn là vấn đề bị cấm. Việc này xuất phát từ sự chênh lệch giữa các nền giáo dục, nhưng chính nó lại là nguyên nhân gây ra chênh lệch. Bởi học tập là vũ khí để nhận diện và phản kháng với cường quyền. Những đứa trẻ không được tiếp xúc với tri thức sẽ sớm đánh mất ý thức phản kháng, khả năng nhận diện bóc lột, từ đó tiếp diễn những thế hệ trong sự đau thương.
Bất bình đẳng vẫn liên tục diễn ra. Trong cuộc chiến đó, chúng ta không nhìn nhận ai đúng ai sai, chúng ta chỉ nhìn thấy ở đó những bi kịch, buồn đau của những nước nghèo, thiếu điều kiện phát triển. Mong rằng, đến một ngày rất gần nào đó, những khoảng cách bất bình đẳng sẽ được xóa nhòa.
Tôi từng đọc bài báo về những người nghèo ở một vùng miền núi thường phải thức dậy từ lúc sáng sớm để đi lấy nước sinh hoạt. Mỗi giờ đi lấy nước tiêu tốn của họ khoảng thời gian dành cho nghỉ ngơi, lao động và lợi nhuận. Đây là những vấn đề thường xuyên xảy ra ở những vùng bất an nguồn nước như các tỉnh miền núi. Nỗi lo này đã đè nặng lên họ nhiều năm, gây nên nhiều trăn trở lớn nhưng vẫn chưa thể giải quyết triệt để.
Nỗi lo tiếp theo của người nghèo đến từ mức sống rẻ mạt và những nhu cầu thiết yếu không được đáp ứng. Đây đã không còn là thời kỳ của nỗi lo đơn thuần về vật chất, về nghèo đói, về tương lai khó khăn. Giờ đây, chúng ta cần nhìn nhận những nhu cầu thiết yếu đó còn là quyền được chăm sóc tinh thần toàn diện, bảo toàn lòng tự tin, nhân ái và kiên cường trước những thách thức. Nếu như xã hội còn chứng kiến những em bé muốn mua bộ màu mới nhưng sợ cha không có tiền, đó là lúc chúng ta cần nhìn lại về sự đủ đầy.
Tôi nghĩ, đó đồng thời còn là nỗi lo khí hậu, về sự “bất bình đẳng nhiệt”. Trong khi rất nhiều người, vì điều kiện sống, vì môi trường làm việc, được làm việc trong môi trường điều hòa đảm bảo an toàn và sức khỏe, một số người khác lại liên tục đối diện với những vấn đề phân bố nhiệt không đồng đều. Họ là những người lao động ngoài trời, như shipper, thợ xây,... Việc phải làm việc liên tục nhiều tiếng trong thời tiết nắng nóng khiến năng suất công việc giảm đi, đặc biệt còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động. Nhìn thấy hình ảnh cha mẹ và những người lao động phải oằn mình trước cái nắng để mưu sinh, tôi chợt cảm thấy sâu sắc hơn sự bất bình đẳng này. Tuy nhiên, đứng trước thực tế đó, người lao động lại chỉ có thể than thở và chấp nhận chứ không thể làm gì khác.
Sự bất bình đẳng còn tăng thêm khi đó là xung đột giữa quyền lợi giáo dục. Học sinh ở các nước lớn nhận được các cơ hội học tập ổn định hơn. Trong khi đó, ở các nước chưa phát triển, học tập đôi khi còn là vấn đề bị cấm. Việc này xuất phát từ sự chênh lệch giữa các nền giáo dục, nhưng chính nó lại là nguyên nhân gây ra chênh lệch. Bởi học tập là vũ khí để nhận diện và phản kháng với cường quyền. Những đứa trẻ không được tiếp xúc với tri thức sẽ sớm đánh mất ý thức phản kháng, khả năng nhận diện bóc lột, từ đó tiếp diễn những thế hệ trong sự đau thương.
Bất bình đẳng vẫn liên tục diễn ra. Trong cuộc chiến đó, chúng ta không nhìn nhận ai đúng ai sai, chúng ta chỉ nhìn thấy ở đó những bi kịch, buồn đau của những nước nghèo, thiếu điều kiện phát triển. Mong rằng, đến một ngày rất gần nào đó, những khoảng cách bất bình đẳng sẽ được xóa nhòa.
